فقط سلطانِ زن که در قرآن و عهدین از وی خاطر شد‌ه‌است. اسم ملکه سبا را بِلْقِیس دانسته‌اند. وی که پادشاهی حیطه سبا (یمن کنونی) را برعهده داشت، در بالا خورشیدپرست بود؛ البته بعد از دیدار با حضرت سلیمان ایمان آورد و یکتاپرست شد. امروزه بعضا دانشمندان با اعتنا به روش مثبت قرآن به مدیر ملکه سبا، بر نقش و حضور فعال زنان در جامعه برهان پک پذیرایی ترحیم مشهد کرده‌اند.
ماجرا تدبیر حضرت سلیمان از فامیل سبا و ملکه آن ها، جابجایی تخت سلطنت ملکه سبا در کمتر از یک دیده برهم زدن نزد حضرت سلیمان و حضور ملکه سبا در قصر وی از ماجرا‌های قرآنی میباشد. گزارش دیدار ملکه سبا و حضرت سلیمان در قرآن و عهد و پیمان عتیق در مواقعی مشترک میباشد؛ ولی به گفته محققان مسلمان، اختلافات مهمی هم فی مابین این دو گزارش وجود داراست که اساسی‌ترینشان برخورداری گزارش قرآن از راه و روش هدایتی میباشد.
دانشمندان میگویند روایت ملکه سبا، در منابع اسلامی، با توکل بر اسرائیلیات، گستردن و توسعه و گسترش فراوان یافته میباشد.
در ادبیات عربی و فارسی، به قصه ملکه سبا بسیار اشاره گردیده‌است. در شعرها از ملکه سبا تحت عنوان نشانه حکمت، عقل و گنج خاطر می‌گردد. در مسئله ملکه سبا کتاب‌های مختلفی درج شده میباشد که به عنوان مثال آنان الملکة بلقیس؛ التاریخ و الاسطورة و الرمز، نوشته بلقیس ابراهیم الحضرانی میباشد.
التفات
ملکه سبا فرمانروا حوزه سبا بود و روایت دیدار وی با سلیمان رسول، در قرآن، در سوره نمل[۱] و نیز در کتاب مقدس، آمده میباشد.[۲] ملکه سبا صرفا زن قاضی با بضاعت‌های ویژه میباشد که قرآن از وی خاطر نموده است.[۳] اورا از خردمندترین زنان دانسته‌اند.[۴] با اعتنا به روایت ملکه سبا در قرآن، مقالاتی در رسیدگی نگاه قرآن به رئیس زنان و در راستای ثابت نقش و حضور فعال زنان در جامعه درج شده میباشد.[۵] آورده شده در جریان تدوین قانون اساسی کشور کشور‌ایران، برخی جوارح برای ذکر مقام مدیریتی زنان، به قصه ملکه سبا در قرآن دلیل کرده‌اند.[۶] مطابق پژوهش ها، ماجرا ملکه سبا در منابع اسلامی تفصیل و توسعه فراوان یافته و بعضی نکات آن از اسرائیلیات برگرفته گردیده‌است.[۷]
اسم، نسب و حکومت ملکه سبا
اسم ملکه سبا در قرآن و در پیمان عتیق وجود ندارد؛[۸] البته به گفته بخش اعظمی از مفسران و مورخان، بِلْقِیس بوده میباشد.[۹] در روایات مختلف شیعه نیز همین اسم آمده میباشد.[۱۰] با این حالا در برخی منابع، برای ملکه سبا اسم‌های دیگری مانند یَلمَقه تصویب گردیده‌است.[۱۱] میگویند ملکه سبا در مَأرَب دیده به جهان گشود.[۱۲] اسم‌های مختلفی زیرا شَرْح[۱۳] و هدّاد بن شراحیل برای پدرش بیان کرده‌اند.[۱۴] در برخی منابع آمده وی از نسل سام بن نوح بوده میباشد.[۱۵] همینطور بیان شده مامان وی از جنیان بوده میباشد؛[۱۶] اما اینگونه مطلبی انکار شد‌ه‌است.[۱۷]
بلقیس را از فامیل حِمیَر معرفی کرده[۱۸] و گفته‌اند در میهن سبا (یمن کنونی)،[۱۹] حکومتی قدرتمندانه و باشکوه داشته [۲۰] و پایتخت حکومتش مَأرَب بوده میباشد.[۲۱] به نقل از اِبن‌عَساکِر محدث قرن ششم قمری، وی قبل از دیدار با حضرت سلیمان نُه سال و بعداز آن چهار سال از طرف وی بر یمن حکومت کرد.[۲۲] اما سال‌های دیگری را هم برای مقطع حکومت وی بیان کرده‌اند.[۲۳] بر طبق گزارشی که ابوالفتوح رازی مؤلف کتاب روض‌الجِنان نقل کرده، ملکه سبا بند عَرِم را تشکیل داد که بعد ها در سیل عَرِم ویران شد.[۲۴] تشکیل داد این بند، به اشخاص دیگر هم منسوب شده میباشد.[۲۵]
بعضی نویسندگان، با اعتنا به هم‌بعدازظهر بودن ملکه سبا با حضرت سلیمان، زمان حکومت بلقیس را مربوط نصفه قرن دهم قبل از به دنیا آمدن دانسته‌اند.[۲۶] بر همین اصل، شک وتردید در وجود داشتن ملکه سبا را به جهت نبودن اسم هیچ شاه زنی در کتیبه‌های کشف گردیده در یمن، ناصحیح دانسته‌اند؛ چون این کتیبه‌ها مرتبط با قرن هشتم قبل از تولد میباشد.[۲۷] به گفته بعضا دانشمندان، در مسافت ۱۲۰ کیلومتری شرق صنعا، باقیمانده‌هایی از ردیف‌های قصر بلقیس وجود داراست.[۲۸] جواد علی، تاریخ‌پژوه قرن چهاردهم نوشته میباشد حبشی‌ها خویش را از نسل بلقیس، ملکه سبا می دانند.[۲۹]
ایمان آوردن به سلیمان رسول و تزویج با وی
مبتنی بر نشانه‌ها قرآن، ملکه سبا در صدر خورشید را می‌پرستید؛[۳۰] البته بعداز دیدار با سلیمان، به پروردگار ایمان آورد.[۳۱] طبق بعضا منابع تفسیری، وی با حضرت سلیمان تزویج کرد.[۳۲] مبنی بر آنچه دایرةالمعارف فارسی از برخی منابع یهود نقل کرده، بُختُنَصَّر ثمره وصلت سلیمان و بلقیس بوده میباشد؛[۳۳] اما طبق کلام برخی، وی با شخص دیگری غیر از سلیمان تزویج کرد[۳۴] و مبتنی بر بعضا گزارش‌ها وی هیچ زمان تزویج نکرد
فقط سلطانِ زن که در قرآن و عهدین از وی خاطر شد‌ه‌است. اسم ملکه سبا را بِلْقِیس دانسته‌اند. وی که پادشاهی حیطه سبا (یمن کنونی) را برعهده داشت، در بالا خورشیدپرست بود؛ البته بعد از دیدار با حضرت سلیمان ایمان آورد و یکتاپرست شد. امروزه بعضا دانشمندان با اعتنا به روش مثبت قرآن به مدیر ملکه سبا، بر نقش و حضور فعال زنان در جامعه برهان پک پذیرایی ترحیم مشهد کرده‌اند.
ماجرا تدبیر حضرت سلیمان از فامیل سبا و ملکه آن ها، جابجایی تخت سلطنت ملکه سبا در کمتر از یک دیده برهم زدن نزد حضرت سلیمان و حضور ملکه سبا در قصر وی از ماجرا‌های قرآنی میباشد. گزارش دیدار ملکه سبا و حضرت سلیمان در قرآن و عهد و پیمان عتیق در مواقعی مشترک میباشد؛ ولی به گفته محققان مسلمان، اختلافات مهمی هم فی مابین این دو گزارش وجود داراست که اساسی‌ترینشان برخورداری گزارش قرآن از راه و روش هدایتی میباشد.
دانشمندان میگویند روایت ملکه سبا، در منابع اسلامی، با توکل بر اسرائیلیات، گستردن و توسعه و گسترش فراوان یافته میباشد.
در ادبیات عربی و فارسی، به قصه ملکه سبا بسیار اشاره گردیده‌است. در شعرها از ملکه سبا تحت عنوان نشانه حکمت، عقل و گنج خاطر می‌گردد. در مسئله ملکه سبا کتاب‌های مختلفی درج شده میباشد که به عنوان مثال آنان الملکة بلقیس؛ التاریخ و الاسطورة و الرمز، نوشته بلقیس ابراهیم الحضرانی میباشد.
التفات
ملکه سبا فرمانروا حوزه سبا بود و روایت دیدار وی با سلیمان رسول، در قرآن، در سوره نمل[۱] و نیز در کتاب مقدس، آمده میباشد.[۲] ملکه سبا صرفا زن قاضی با بضاعت‌های ویژه میباشد که قرآن از وی خاطر نموده است.[۳] اورا از خردمندترین زنان دانسته‌اند.[۴] با اعتنا به روایت ملکه سبا در قرآن، مقالاتی در رسیدگی نگاه قرآن به رئیس زنان و در راستای ثابت نقش و حضور فعال زنان در جامعه درج شده میباشد.[۵] آورده شده در جریان تدوین قانون اساسی کشور کشور‌ایران، برخی جوارح برای ذکر مقام مدیریتی زنان، به قصه ملکه سبا در قرآن دلیل کرده‌اند.[۶] مطابق پژوهش ها، ماجرا ملکه سبا در منابع اسلامی تفصیل و توسعه فراوان یافته و بعضی نکات آن از اسرائیلیات برگرفته گردیده‌است.[۷]
اسم، نسب و حکومت ملکه سبا
اسم ملکه سبا در قرآن و در پیمان عتیق وجود ندارد؛[۸] البته به گفته بخش اعظمی از مفسران و مورخان، بِلْقِیس بوده میباشد.[۹] در روایات مختلف شیعه نیز همین اسم آمده میباشد.[۱۰] با این حالا در برخی منابع، برای ملکه سبا اسم‌های دیگری مانند یَلمَقه تصویب گردیده‌است.[۱۱] میگویند ملکه سبا در مَأرَب دیده به جهان گشود.[۱۲] اسم‌های مختلفی زیرا شَرْح[۱۳] و هدّاد بن شراحیل برای پدرش بیان کرده‌اند.[۱۴] در برخی منابع آمده وی از نسل سام بن نوح بوده میباشد.[۱۵] همینطور بیان شده مامان وی از جنیان بوده میباشد؛[۱۶] اما اینگونه مطلبی انکار شد‌ه‌است.[۱۷]
بلقیس را از فامیل حِمیَر معرفی کرده[۱۸] و گفته‌اند در میهن سبا (یمن کنونی)،[۱۹] حکومتی قدرتمندانه و باشکوه داشته [۲۰] و پایتخت حکومتش مَأرَب بوده میباشد.[۲۱] به نقل از اِبن‌عَساکِر محدث قرن ششم قمری، وی قبل از دیدار با حضرت سلیمان نُه سال و بعداز آن چهار سال از طرف وی بر یمن حکومت کرد.[۲۲] اما سال‌های دیگری را هم برای مقطع حکومت وی بیان کرده‌اند.[۲۳] بر طبق گزارشی که ابوالفتوح رازی مؤلف کتاب روض‌الجِنان نقل کرده، ملکه سبا بند عَرِم را تشکیل داد که بعد ها در سیل عَرِم ویران شد.[۲۴] تشکیل داد این بند، به اشخاص دیگر هم منسوب شده میباشد.[۲۵]
بعضی نویسندگان، با اعتنا به هم‌بعدازظهر بودن ملکه سبا با حضرت سلیمان، زمان حکومت بلقیس را مربوط نصفه قرن دهم قبل از به دنیا آمدن دانسته‌اند.[۲۶] بر همین اصل، شک وتردید در وجود داشتن ملکه سبا را به جهت نبودن اسم هیچ شاه زنی در کتیبه‌های کشف گردیده در یمن، ناصحیح دانسته‌اند؛ چون این کتیبه‌ها مرتبط با قرن هشتم قبل از تولد میباشد.[۲۷] به گفته بعضا دانشمندان، در مسافت ۱۲۰ کیلومتری شرق صنعا، باقیمانده‌هایی از ردیف‌های قصر بلقیس وجود داراست.[۲۸] جواد علی، تاریخ‌پژوه قرن چهاردهم نوشته میباشد حبشی‌ها خویش را از نسل بلقیس، ملکه سبا می دانند.[۲۹]
ایمان آوردن به سلیمان رسول و تزویج با وی
مبتنی بر نشانه‌ها قرآن، ملکه سبا در صدر خورشید را می‌پرستید؛[۳۰] البته بعداز دیدار با سلیمان، به پروردگار ایمان آورد.[۳۱] طبق بعضا منابع تفسیری، وی با حضرت سلیمان تزویج کرد.[۳۲] مبنی بر آنچه دایرةالمعارف فارسی از برخی منابع یهود نقل کرده، بُختُنَصَّر ثمره وصلت سلیمان و بلقیس بوده میباشد؛[۳۳] اما طبق کلام برخی، وی با شخص دیگری غیر از سلیمان تزویج کرد[۳۴] و مبتنی بر بعضا گزارش‌ها وی هیچ زمان تزویج نکرد
تفاوت پذیرایی مراسم ترحیم خانوادگی و مراسمهای پرجمعیت