مجله خبری تشریفات

شهر دامغان یکی‌از سابق‌ترین پهنه‌های تمدنی کشور‌ایران میباشد و جذاب‌های تاریخی آن از عمر قابل توجهی بهره مند میباشند و از این لحاظ فی مابین اماکن تاریخی جمهوری اسلامی ایران، مالک‌امتیاز به حساب آورده می شود. پک پذیرایی ترحیم مشهد یک کدام از این ابنیه‌های تاریخی و جای های جالب دامغان، مسجد تاریخانه میباشد. این مسجد که مثال‌ی بسیار خوشگل و جامعی از مساجد قرنها نخستین‌ اسلامی در جمهوری اسلامی ایران به‌حساب می‌آید بعداز مسجد فهرج یزد که کهن‌ترین مسجد جمهوری اسلامی ایران و مرتبط با صدر اسلام (نصفه‌ی قرن اولیه هجری) میباشد، از حیث عمر دومی مقام را میان مساجد قدیمی کشور ایران‌ داراست. بر پایه ی تفحص‌های اداره تمام باستان‌شناسی، قبل از اشراف اعراب بر کشور ایران، این سازه آتشکده بوده و بعد ها به مسجد تبدیل گردیده است. ساختمان بنای آن مرتبط با سده دوم هجری و نحوه ساختمان آن نیز به روش بناهای زمان ساسانی میباشد. ایجاد کرد بنای اول‌ی مسجد مرتبط با وسط قرن دوم هجری فی مابین سال‌های 130 تا 170 هجری قمری میباشد که‌این تاریخ، اواخر حکومت بنی‌امیه و اوایل حکومت عباسی را در بر می گیرد. نقشه‌ اساسی مسجد، مثال‌ای از نقشه‌های متداول مساجد در حکومت بنی‌امیه میباشد. البته ایجاد کرد آن از لحاظ مصالح و بینش‌ دکورا سیون، به مدل بناهای زمان‌ ساسانیان و آجرچینی‌هایی مشابه به آجرچینی زمان‌ی اشکانیان دارااست. صحن این مسجد به طور تقریبً مربع‌صورت به ارتفاع و پهنا نسبتاً 27 متر و سوای آبگینه میباشد. محیط آن را 22 رواق‌ سرپوشیده با طاق‌های ضربی و ردیف‌های مدور تسلط کرده بودند که تنی چند از این رواق‌ها سلامت می‌باشند و مابقی آنان یا این که به طور بدون نقص یا این که از جهت طاق وخیم گردیده‌اند. شبستان این مسجد در سمت جنوب غربی (در جهت قبله) و به طور تالاری ردیف‌دار میباشد. تعداد ردیف‌های این سالن، 26 عدد میباشد براین اساس که 18 عدد از این ردیف‌ها در سه ستون 6 تایی و در بخش داخلی شبستان و هشت ردیف دیگر در مقابل این 6 ستون در بخش ورودی این شبستان قراردارد. این ردیف‌ها که از نوع مدور میباشند، شبیه ردیف‌های کاخ‌های ساسانی به طور آجرچینی تشکیل‌شده‌اند. قطر آنان 1.5 متر و گوشه و کنار هر ردیف نزدیک به 5 متر میباشد. طول این ردیف‌ها به جز دو ردیف در دهانه‌ی وسطی، از کف شبستان تا محلی که طاق‌ها بر آن پایدار گردیده‌است نزدیک به سه متر میباشد. طول کف شبستان تا پشت بام نیز نزدیک به 6 متر میرسد. سقف شبستان را طاق‌های آجری پوشانده‌اند که مشابه به معماری زمان‌ی پیش از اسلام تاسیس شده است. طاق میانی که در راس شبستان جای‌دارد، عریض‌خیس و رفیعتر از طاق‌های دیگر میباشد. اما سقف شبستان در قرن سیزدهم هجری قمری به شدت تخریب گردیده و تنها نصیب‌هایی از آن باقیمانده بوده میباشد که میرزا آقا عاملی از وعاظ دامغان در آن مجال با یاری مالی عموم شهر مبادرت به تجدید بنا آن می‌نماید که سود‌ی این تجدید بنا، تغییر تحول طاق‌های مازه‌دار (بیضوی) عهد و پیمان ساسانی به طاق‌های نوک‌تیز جناغی با آجر ناپخته که نحوه معمول آن زمان بوده، میباشد. لذا امروزه تنها در نصیب‌هایی از سقف، طاق‌های ابتدایی را می‌اقتدار روئت کرد. مناره‌ اول‌ این مسجد در قسمت غربی مسجد واقع گردیده و زیر اثر مناره‌های مساجد عراق به طور خشتی گلی تاسیس شده است. مناره‌ها در کشور‌ایران در بالا روی پلان‌های چهارضلعی یا این که شش‌ضلعی، سازه می‌گردیده اند. مسجد تاریخانه نیز از این قاعده مستثنی نبوده و مناره‌ی ابتدایی آن مقطعی چهارگوش به مساحت 6.5 متر مربع داشته میباشد که در ز‌لزله‌ سال 241 هجری قمری در قومس (دامغان و سمنان کنونی) کاملا از در بین رفته میباشد. مناره‌ای که فعلا درین مسجد و در سمت شمال آن وجود داراست به کوشش بختیار ابوحرب حکم دهنده ایالت قومس و از فرمانروایان آل زیار تاسیس شد‌ه‌است و مرتبط با قرن پنجم هجری (سال 420 هجری قمری) میباشد. بدنه‌ آن آجرکاری گردیده‌است و 26 متر طول داراست و از روی زمین (فارغ از جايگاه) مدور میباشد. ولی سابقاً ارتفاعش بیشتر بوده و کلاهکی نیز داشته که بر تاثیر ز‌لزله فروریخته میباشد. گوشه و کنار آن در زیر حدود 13 متر میباشد و دور و اطراف آن به نسبت طول معدود می گردد، به طوری که اطراف مناره در بخش فوقانی نزدیک به 8.5 متر میباشد. نکته‌ دارای اهمیت از نظر تاریخی این میباشد که مسجد تاریخانه به همپا مسجد جامعه نائین و مسجد فهرج یزد، اولی مسجدهایی می‌باشند که در آنان مناره تاسیس شده است. دسترسی به بخش فوقانی مناره از باطن آن و به وسیله 86 پله قابلیت و امکان‌پذیر میباشد. از سایر خصوصیت‌های این مناره، کتیبه‌ای به خط کوفی و به پهنا 1.5 متر را می‌قدرت اسم پیروزی که در طول 6 متری آن خود نمایی می‌نماید. این مسجد در 15 دی ماه سال 1310 به شماره‌ی تصویب 80 در فهرست اثر ها ملی کشور ایران تصویب شد‌ه‌است. مسجد تاریخانه دامغان در خیابان پایانه، کوچه هفتم واقع گردیده‌است. البته موارد ذیل برای گردشگرانی میباشد که به‌این هدف های میروند، نکات مهمی که با توجه به آن این جاذبه های باارزش تاریخی برای نسل های آجل نیز باقی می‌مانند: شایع ترین واقعه در بناها و محوطه های تاریخی دیوار نویسی و یادگاری نویسی میباشد. این شغل شمارا تبدیل به یک شخص وندال می نماید. هر سیرتکامل تاثیر تخریبی روی بناهای و محوطه های تصویب ملی براساس ضابطه جرم میباشد و مسئولان به جا مانده فرهنگی میتوانند شما‌را دستگیر و از شما گلایه نمایند. همواره این نکته را در لحاظ داشته و به دیگر افراد نیز گوشزد نمائید. همینطور در محوطه های باستانی آشغال نریزید و هیچ گاه در حریم آن ها حریق پر‌نور نکنید. خاکستر ناشی از حریق میتواند تاریخ یابی اثر ها باستانی تحت خاک را با خلل روبرو نماید. تزیینات معماری در بناهای تاریخی بسیار گنجایش می‌باشند، هیچ وقت به آن‌ها دست نزنید و مراقب باشید که پای خویش را کجا می‌گذارید یا این که به چه چیزی توکل می دهید.

شهر دامغان یکی‌از سابق‌ترین پهنه‌های تمدنی کشور‌ایران میباشد و جذاب‌های تاریخی آن از عمر قابل توجهی بهره مند میباشند و از این لحاظ فی مابین اماکن تاریخی جمهوری اسلامی ایران، مالک‌امتیاز به حساب آورده می شود. پک پذیرایی ترحیم مشهد یک کدام از این ابنیه‌های تاریخی و جای های جالب دامغان، مسجد تاریخانه میباشد. این مسجد که مثال‌ی بسیار خوشگل و جامعی از مساجد قرنها نخستین‌ اسلامی در جمهوری اسلامی ایران به‌حساب می‌آید بعداز مسجد فهرج یزد که کهن‌ترین مسجد جمهوری اسلامی ایران و مرتبط با صدر اسلام (نصفه‌ی قرن اولیه هجری) میباشد، از حیث عمر دومی مقام را میان مساجد قدیمی کشور ایران‌ داراست. بر پایه ی تفحص‌های اداره تمام باستان‌شناسی، قبل از اشراف اعراب بر کشور ایران، این سازه آتشکده بوده و بعد ها به مسجد تبدیل گردیده است. ساختمان بنای آن مرتبط با سده دوم هجری و نحوه ساختمان آن نیز به روش بناهای زمان ساسانی میباشد. ایجاد کرد بنای اول‌ی مسجد مرتبط با وسط قرن دوم هجری فی مابین سال‌های 130 تا 170 هجری قمری میباشد که‌این تاریخ، اواخر حکومت بنی‌امیه و اوایل حکومت عباسی را در بر می گیرد. نقشه‌ اساسی مسجد، مثال‌ای از نقشه‌های متداول مساجد در حکومت بنی‌امیه میباشد. البته ایجاد کرد آن از لحاظ مصالح و بینش‌ دکورا سیون، به مدل بناهای زمان‌ ساسانیان و آجرچینی‌هایی مشابه به آجرچینی زمان‌ی اشکانیان دارااست. صحن این مسجد به طور تقریبً مربع‌صورت به ارتفاع و پهنا نسبتاً 27 متر و سوای آبگینه میباشد. محیط آن را 22 رواق‌ سرپوشیده با طاق‌های ضربی و ردیف‌های مدور تسلط کرده بودند که تنی چند از این رواق‌ها سلامت می‌باشند و مابقی آنان یا این که به طور بدون نقص یا این که از جهت طاق وخیم گردیده‌اند. شبستان این مسجد در سمت جنوب غربی (در جهت قبله) و به طور تالاری ردیف‌دار میباشد. تعداد ردیف‌های این سالن، 26 عدد میباشد براین اساس که 18 عدد از این ردیف‌ها در سه ستون 6 تایی و در بخش داخلی شبستان و هشت ردیف دیگر در مقابل این 6 ستون در بخش ورودی این شبستان قراردارد. این ردیف‌ها که از نوع مدور میباشند، شبیه ردیف‌های کاخ‌های ساسانی به طور آجرچینی تشکیل‌شده‌اند. قطر آنان 1.5 متر و گوشه و کنار هر ردیف نزدیک به 5 متر میباشد. طول این ردیف‌ها به جز دو ردیف در دهانه‌ی وسطی، از کف شبستان تا محلی که طاق‌ها بر آن پایدار گردیده‌است نزدیک به سه متر میباشد. طول کف شبستان تا پشت بام نیز نزدیک به 6 متر میرسد. سقف شبستان را طاق‌های آجری پوشانده‌اند که مشابه به معماری زمان‌ی پیش از اسلام تاسیس شده است. طاق میانی که در راس شبستان جای‌دارد، عریض‌خیس و رفیعتر از طاق‌های دیگر میباشد. اما سقف شبستان در قرن سیزدهم هجری قمری به شدت تخریب گردیده و تنها نصیب‌هایی از آن باقیمانده بوده میباشد که میرزا آقا عاملی از وعاظ دامغان در آن مجال با یاری مالی عموم شهر مبادرت به تجدید بنا آن می‌نماید که سود‌ی این تجدید بنا، تغییر تحول طاق‌های مازه‌دار (بیضوی) عهد و پیمان ساسانی به طاق‌های نوک‌تیز جناغی با آجر ناپخته که نحوه معمول آن زمان بوده، میباشد. لذا امروزه تنها در نصیب‌هایی از سقف، طاق‌های ابتدایی را می‌اقتدار روئت کرد. مناره‌ اول‌ این مسجد در قسمت غربی مسجد واقع گردیده و زیر اثر مناره‌های مساجد عراق به طور خشتی گلی تاسیس شده است. مناره‌ها در کشور‌ایران در بالا روی پلان‌های چهارضلعی یا این که شش‌ضلعی، سازه می‌گردیده اند. مسجد تاریخانه نیز از این قاعده مستثنی نبوده و مناره‌ی ابتدایی آن مقطعی چهارگوش به مساحت 6.5 متر مربع داشته میباشد که در ز‌لزله‌ سال 241 هجری قمری در قومس (دامغان و سمنان کنونی) کاملا از در بین رفته میباشد. مناره‌ای که فعلا درین مسجد و در سمت شمال آن وجود داراست به کوشش بختیار ابوحرب حکم دهنده ایالت قومس و از فرمانروایان آل زیار تاسیس شد‌ه‌است و مرتبط با قرن پنجم هجری (سال 420 هجری قمری) میباشد. بدنه‌ آن آجرکاری گردیده‌است و 26 متر طول داراست و از روی زمین (فارغ از جايگاه) مدور میباشد. ولی سابقاً ارتفاعش بیشتر بوده و کلاهکی نیز داشته که بر تاثیر ز‌لزله فروریخته میباشد. گوشه و کنار آن در زیر حدود 13 متر میباشد و دور و اطراف آن به نسبت طول معدود می گردد، به طوری که اطراف مناره در بخش فوقانی نزدیک به 8.5 متر میباشد. نکته‌ دارای اهمیت از نظر تاریخی این میباشد که مسجد تاریخانه به همپا مسجد جامعه نائین و مسجد فهرج یزد، اولی مسجدهایی می‌باشند که در آنان مناره تاسیس شده است. دسترسی به بخش فوقانی مناره از باطن آن و به وسیله 86 پله قابلیت و امکان‌پذیر میباشد. از سایر خصوصیت‌های این مناره، کتیبه‌ای به خط کوفی و به پهنا 1.5 متر را می‌قدرت اسم پیروزی که در طول 6 متری آن خود نمایی می‌نماید. این مسجد در 15 دی ماه سال 1310 به شماره‌ی تصویب 80 در فهرست اثر ها ملی کشور ایران تصویب شد‌ه‌است. مسجد تاریخانه دامغان در خیابان پایانه، کوچه هفتم واقع گردیده‌است. البته موارد ذیل برای گردشگرانی میباشد که به‌این هدف های میروند، نکات مهمی که با توجه به آن این جاذبه های باارزش تاریخی برای نسل های آجل نیز باقی می‌مانند: شایع ترین واقعه در بناها و محوطه های تاریخی دیوار نویسی و یادگاری نویسی میباشد. این شغل شمارا تبدیل به یک شخص وندال می نماید. هر سیرتکامل تاثیر تخریبی روی بناهای و محوطه های تصویب ملی براساس ضابطه جرم میباشد و مسئولان به جا مانده فرهنگی میتوانند شما‌را دستگیر و از شما گلایه نمایند. همواره این نکته را در لحاظ داشته و به دیگر افراد نیز گوشزد نمائید. همینطور در محوطه های باستانی آشغال نریزید و هیچ گاه در حریم آن ها حریق پر‌نور نکنید. خاکستر ناشی از حریق میتواند تاریخ یابی اثر ها باستانی تحت خاک را با خلل روبرو نماید. تزیینات معماری در بناهای تاریخی بسیار گنجایش می‌باشند، هیچ وقت به آن‌ها دست نزنید و مراقب باشید که پای خویش را کجا می‌گذارید یا این که به چه چیزی توکل می دهید.