مجله خبری تشریفات

با علی بن ابراهیم بن مهزیار غلط نشود.
علی بن مهزیار اهوازی دورقی، فقید، محدّث و از رهبران و سرشناسان شیعه در اوایل قرن سوم قمری. او نزد امامان شیعه منزلت والایی داشت و از یاران مجاورت امام جواد(ع) و امام هادی(ع) و نماینده قانونی وی در بعضا نواحی بود. لقب او ابوالحسن و به اهوازی و دورقی پر اسم و رسم بود. علی بن مهزیار در نوجوانی یار و همدم پدرش که مسیحی بود، به اسلام روی آورد و در عبادت و دانش زبانزد شد و به حمایت از مذهب اهل بیت پرداخت. او با امامان شیعه رابطه داشت و امام جواد(ع) در اسم‌ه‎ای او‌را ستوده میباشد. درباره ی محل دفن او اختلاف میباشد و دو مقبره در شهرهای جاجرم و اهواز به او منسوب پک پذیرایی ترحیم مشهد میباشد.

نسب، لقب و کنیه
بابا علی به اسم مهزیار، مسیحی و اهل هند بود که اسلام آورد و بعد از آن در یکی‌از روستاهای اهواز سکونت کرد. علی بن مهزیار نیز هم پا پدرش، در به عبارتی زمان نوجوانی به آیین اسلام گروید.[۱]

برخی معتقدند که او اهل «هِندیجان عجم» میباشد.[۲] در عصر‌های پیشین «هندیجان» از شهرهای دُورَق قدیم - جزء عجم - محسوب میشد.

منابع، لقب او را ابوالحسن و کنیه او را اهوازی و دورقی آورده‌اند.[۳] کنیه دورقی از آن جهت به او اطلاق گردیده است که محل تولد او دورق یکی‌از شهرهای خوزستان بوده میباشد.[۴]

خصوصیت‌ها
عبادت
در اوضاع و احوال علی بن مهزیار آورده‌اند که: «هنگام طلوع خورشید برای معبود به سجده می‌زمین‌خورد و سرش را بلند نمیکرد تا اینکه هزار نفر از برادران فقهی‌اش را دعا میکرد.[۵][۶] ازاین‌رو، پیشانی او در تاثیر سجده‌های زیاد و وقت گیر، همچون زانوی شتر، پینه زده بود.»[۷]

دانش
بنابر نقل روحانی طوسی (از عالمان گرانقدر شیعه در قرن پنجم)، علی بن مهزیار از مفسران قرن سوم هجری میباشد و بیش تر از سی کتاب و رساله در موضوع‌های گوناگون معارف اسلامی داراست.[۸] اسم او در ورقه ها حدود ۴۳۷ قصه آمده میباشد.[۹]

رابطه با امامان شیعه
علی بن مهزیار از امام رضا(ع) حدیث نقل کرده‌میباشد.[۱۰] او از یاران مجاورت امام جواد(ع) و امام هادی(ع) به شمار می‌رود[۱۱] و نماینده قانونی آن‌ها بود و توقیع امام برای وی هنوز جان دار میباشد.

امام جواد(ع) در طومار‌ای علی بن مهزیار را اینگونه تحسین می‌نماید:

«ای علی! در تقلید کردن، جاری ساختن دستورات، خیرخواهی و پندگویی تورا آزمودم (و تو سرافراز از بوتۀ تست خارج آمدی). پس در شرایطی که بیان کنم کسی را مانند تو ندیده‌ام، چه بسا راست گفته باشم. خدا به تو پردیس برین و آن مقامات والایی که نمی‌دانی، مشوق دهد. اینجانب رده تو و سرویس ها شبانه روزی تو‌را در سوز‌و‌سرما و گرما از دید به دور نداشته‌ام. از آفریدگار می خواهم در روز قیامت که تمامی را گرد میاورد، آن چنان مخلوقات خویش را شیدا و دوستدار تو نماید که مایۀ رشک باشد. به صدق که آفریدگار شنوندۀ دعاهاست...»[۱۲][۱۳]
همینطور امام جواد(ع) در پاسخ یکی طومار‌های علی می‌نویسند:

«ولی راجع‌به دعائی که از اینجانب مراد بودی. تو نمی‌دانی که پروردگار تورا در نزد اینجانب چه‌گونه قرار داده که به خیال و خاطر محبتی که به تو دارم گاهی تو‌را به نامت می خوانم. پروردگار آنچه را به تو روزی کرده به شایسته ترین صورت استوار گرداند و با خشنودی اینجانب از تو، وی هم از تو خشنود خواهد شد و تو‌را به آرزویت نائل گرداند و با عفو و بخشش خودش تو‌را در پردیس اعلی میهمان سازد. معبود تورا نگهداری نماید و دوست بدارد.[۱۴][۱۵]

علی بن مهزیار از‌ جانب امام هادی(ع) نیز وکالت داشت و توقیعاتی از طرف امام درباره صحت و درستکاری او برای شیعه‌ها صادر‌ گردیده‌ میباشد‌.[۱۶]

با علی بن ابراهیم بن مهزیار غلط نشود.
علی بن مهزیار اهوازی دورقی، فقید، محدّث و از رهبران و سرشناسان شیعه در اوایل قرن سوم قمری. او نزد امامان شیعه منزلت والایی داشت و از یاران مجاورت امام جواد(ع) و امام هادی(ع) و نماینده قانونی وی در بعضا نواحی بود. لقب او ابوالحسن و به اهوازی و دورقی پر اسم و رسم بود. علی بن مهزیار در نوجوانی یار و همدم پدرش که مسیحی بود، به اسلام روی آورد و در عبادت و دانش زبانزد شد و به حمایت از مذهب اهل بیت پرداخت. او با امامان شیعه رابطه داشت و امام جواد(ع) در اسم‌ه‎ای او‌را ستوده میباشد. درباره ی محل دفن او اختلاف میباشد و دو مقبره در شهرهای جاجرم و اهواز به او منسوب پک پذیرایی ترحیم مشهد میباشد.

نسب، لقب و کنیه
بابا علی به اسم مهزیار، مسیحی و اهل هند بود که اسلام آورد و بعد از آن در یکی‌از روستاهای اهواز سکونت کرد. علی بن مهزیار نیز هم پا پدرش، در به عبارتی زمان نوجوانی به آیین اسلام گروید.[۱]

برخی معتقدند که او اهل «هِندیجان عجم» میباشد.[۲] در عصر‌های پیشین «هندیجان» از شهرهای دُورَق قدیم - جزء عجم - محسوب میشد.

منابع، لقب او را ابوالحسن و کنیه او را اهوازی و دورقی آورده‌اند.[۳] کنیه دورقی از آن جهت به او اطلاق گردیده است که محل تولد او دورق یکی‌از شهرهای خوزستان بوده میباشد.[۴]

خصوصیت‌ها
عبادت
در اوضاع و احوال علی بن مهزیار آورده‌اند که: «هنگام طلوع خورشید برای معبود به سجده می‌زمین‌خورد و سرش را بلند نمیکرد تا اینکه هزار نفر از برادران فقهی‌اش را دعا میکرد.[۵][۶] ازاین‌رو، پیشانی او در تاثیر سجده‌های زیاد و وقت گیر، همچون زانوی شتر، پینه زده بود.»[۷]

دانش
بنابر نقل روحانی طوسی (از عالمان گرانقدر شیعه در قرن پنجم)، علی بن مهزیار از مفسران قرن سوم هجری میباشد و بیش تر از سی کتاب و رساله در موضوع‌های گوناگون معارف اسلامی داراست.[۸] اسم او در ورقه ها حدود ۴۳۷ قصه آمده میباشد.[۹]

رابطه با امامان شیعه
علی بن مهزیار از امام رضا(ع) حدیث نقل کرده‌میباشد.[۱۰] او از یاران مجاورت امام جواد(ع) و امام هادی(ع) به شمار می‌رود[۱۱] و نماینده قانونی آن‌ها بود و توقیع امام برای وی هنوز جان دار میباشد.

امام جواد(ع) در طومار‌ای علی بن مهزیار را اینگونه تحسین می‌نماید:

«ای علی! در تقلید کردن، جاری ساختن دستورات، خیرخواهی و پندگویی تورا آزمودم (و تو سرافراز از بوتۀ تست خارج آمدی). پس در شرایطی که بیان کنم کسی را مانند تو ندیده‌ام، چه بسا راست گفته باشم. خدا به تو پردیس برین و آن مقامات والایی که نمی‌دانی، مشوق دهد. اینجانب رده تو و سرویس ها شبانه روزی تو‌را در سوز‌و‌سرما و گرما از دید به دور نداشته‌ام. از آفریدگار می خواهم در روز قیامت که تمامی را گرد میاورد، آن چنان مخلوقات خویش را شیدا و دوستدار تو نماید که مایۀ رشک باشد. به صدق که آفریدگار شنوندۀ دعاهاست...»[۱۲][۱۳]
همینطور امام جواد(ع) در پاسخ یکی طومار‌های علی می‌نویسند:

«ولی راجع‌به دعائی که از اینجانب مراد بودی. تو نمی‌دانی که پروردگار تورا در نزد اینجانب چه‌گونه قرار داده که به خیال و خاطر محبتی که به تو دارم گاهی تو‌را به نامت می خوانم. پروردگار آنچه را به تو روزی کرده به شایسته ترین صورت استوار گرداند و با خشنودی اینجانب از تو، وی هم از تو خشنود خواهد شد و تو‌را به آرزویت نائل گرداند و با عفو و بخشش خودش تو‌را در پردیس اعلی میهمان سازد. معبود تورا نگهداری نماید و دوست بدارد.[۱۴][۱۵]

علی بن مهزیار از‌ جانب امام هادی(ع) نیز وکالت داشت و توقیعاتی از طرف امام درباره صحت و درستکاری او برای شیعه‌ها صادر‌ گردیده‌ میباشد‌.[۱۶]