محمدعلی اراکی (۱۳۱۲-۱۴۱۵ق) از مراجع پیروی شیعه. وی حدود ۳۰ سال امام جماعت مسجد امام حسن عسکری(ع) قم بود. او همینطور نماز آدینه را واجب میدانست و در همین مسجد نماز آدینه اقامه می کرد. او در تأسیس حوزه علمیه قم نقش مهمی پک پذیرایی ترحیم مشهد داشت.
گفتهاند با اینکه بیش تر از ۴۰ سال از اجتهاد وی میسپری شد، از روی تواضع، مرجعیت را به دیگر افراد واگذار می کرد.
او واپسین رینگ از مراجعی بود که از نسل شاگردان عبدالکریم حائری یزدی بودند و بعداز وفات وی مرجعیت، به شاگردان آیتالله خویی، آیتالله گلپایگانی و امام خمینی منتقل شد.
عبدالکریم حائری یزدی مؤسس حوزه علمیه قم، باجناق و سید محمدتقی خوانساری داماد وی بوده میباشد.
معاشطومار
محمدعلی اراکی در ۲۴ جمادیالثانی ۱۳۱۲ق در اراک چشم به جهان گشود.[۱] پدرش احمد آقا، دارای شهرت به میرزاآقا و میرزا آقا فراهانی از اهل یک محل مصلحآباد فراهان و طلبه ملا محمدابراهیم انجدانی و مادرش علویه آغابیگم، دختر سید عقیل و از نوادگان سید حسن واقف از نوادگان امام زین العابدین(ع) بود.[۲]
درگذشت
اراکی در ۱ آبان سال ۱۳۷۳ش بر تاثیر ضایعه عروقی در مریضخانه بستری شد و در نصفهشب سه شنبه، ۸ آذر ۱۳۷۳ش (۲۵ جمادیالثانی سال ۱۴۱۵ق)[۳] درگذشت. محمدتقی بهجت بر پیکرش نماز خواند و در مجاورت بقعه حضرت معصومه(س) در کنار قبور عبدالکریم حائری یزدی و سید محمدتقی خوانساری دفن شد.
تحصیلات و اساتید
اراکی در ۱۱ یا این که ۱۲ سالگی، قرائت و تایپ کردن را به وسیله آقاعماد، شوهر خواهر خویش، آموخت. آنگاه در درس آقا روضه خوان جعفر حاضر شد، قسمتی از سطح را نزد او یادگرفت و بقیۀ کتابهای درسی را نزد روضه خوان عباس ادریسآبادی یادگرفت.[۴]
وی نزد محمدباقر اراکی پاد شاهآبادی، پر اسم و رسم به پاد شاهالعلمای اراکی (۱۳۸۲ق)، گستردن منظومه ملاهادی سبزواری را آموخت. از سایر اساتید وی آقا نورالدین اراکی (۱۳۴۰ق) بود.[۵]
اراکی از ۲۰ سالگی در درس عبدالکریم حائری یزدی کمپانی نموده و به برهه زمانی ۸ سال در اراک از وی استفاده کرد.
اراکی مباحث پاکی و نکاح را نزد سید محمدتقی خوانساری (۱۳۷۱ق) یادگرفت.[۶]
تصویری از روزگار میانسالی آیتالله اراکی
درس دادن و شاگردان
او بعداز درگذشت آیتالله خوانساری، به درس دادن نکاح، مکاسب محرمه، بیع، خیارات، عصمت، اجاره و حج پرداخت و در مکتب فیضیه، بیرون اصول درس دادن میکرد.[۷] بعضا از شاگردان اراکی عبارتند از:
سید محسن خرازی
سید نبی موسوی تهرانی
مهدی فرمانرواآبادی
محمدتقی ستوده
رضا استادی[۸]
علیحفاظت اشتهاردی
سید کاظم نورمفیدی
محمدحسین مسجدجامعی
علی کریمی جهرمی
ابوالحسن مصلحی
سید محمدعلی علوی گرگانی
محیالدین شیرازی
سید محمدباقر خوانساری
سید محمدباقر موحدی ابطحی[۹]
محمدصادق حائری شیرازی[۱۰]
اقدامات اجتماعی و سیاسی
آیتالله اراکی در تأسیس حوزه علمیه قم، آیتالله حائری را ملازمت کرد.[۱۱]
وی نماز آدینه را واجب میدانست، بعد از درگذشت آیتالله خوانساری، نماز آدینه را اقامه میکرد. آیت الله اراکی اولین امام آدینه شهر قم بعداز انقلاب اسلامی کشور ایران بود.[۱۲] وی همینطور حدود ۳۵ سال در جای هایی همانند کنار بقاع عبدالکریم حائری، حرم پاد شاه عباس (مسجد امام خمینی)، مکتب فیضیه و مسجد امام حسن عسکری قم به اقامه نماز جماعت میپرداخت.
بعداز هجرت آیتالله بروجردی به قم، او به یار و همدم آیتالله خوانساری موضوع قیام و نزاع علیه اجرا مغایر شرع زمان پهلوی دوم را با آیتالله بروجردی مطرح کردند.[۱۳]
درباره ماده حذف قول به قرآن در لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی، او اعلامیهای را در آذر ۱۳۴۱ش صادر کرد و طی آن، الغای مصرح آن را به انگیزه عدم انطباق با موازین شرع، عدم رضایت عموم و نگرانی مردم مسلمین از نادررنگ شدن مظاهر فقاهتی در جامعه خواهان شد.[۱۴]
یکیاز اقدامات او، تنفیذ احکام صادره از سوی امام خمینی بود؛ که در جواب به طومار عده ای از نمایندگان امام، که لحاظ او را در مورد "اجازات کتبی کارها حسبیه و دریافت وجوه شرعیه " که امام خمینی به ائمه آدینه و علمای آیتم اعتمادشان در حوزه علمیه قم و شهرستانها دادهاند، خواهان گردیده بودند، جواب بخشید که "من همه اجازات کتبی را که حضرت امام به نمایندگان و علمای آیتم اعتمادشان دادهاند، به به عبارتی چگونگی تنفیذ مینمایم."[۱۵]
محمدعلی اراکی (۱۳۱۲-۱۴۱۵ق) از مراجع پیروی شیعه. وی حدود ۳۰ سال امام جماعت مسجد امام حسن عسکری(ع) قم بود. او همینطور نماز آدینه را واجب میدانست و در همین مسجد نماز آدینه اقامه می کرد. او در تأسیس حوزه علمیه قم نقش مهمی پک پذیرایی ترحیم مشهد داشت.
گفتهاند با اینکه بیش تر از ۴۰ سال از اجتهاد وی میسپری شد، از روی تواضع، مرجعیت را به دیگر افراد واگذار می کرد.
او واپسین رینگ از مراجعی بود که از نسل شاگردان عبدالکریم حائری یزدی بودند و بعداز وفات وی مرجعیت، به شاگردان آیتالله خویی، آیتالله گلپایگانی و امام خمینی منتقل شد.
عبدالکریم حائری یزدی مؤسس حوزه علمیه قم، باجناق و سید محمدتقی خوانساری داماد وی بوده میباشد.
معاشطومار
محمدعلی اراکی در ۲۴ جمادیالثانی ۱۳۱۲ق در اراک چشم به جهان گشود.[۱] پدرش احمد آقا، دارای شهرت به میرزاآقا و میرزا آقا فراهانی از اهل یک محل مصلحآباد فراهان و طلبه ملا محمدابراهیم انجدانی و مادرش علویه آغابیگم، دختر سید عقیل و از نوادگان سید حسن واقف از نوادگان امام زین العابدین(ع) بود.[۲]
درگذشت
اراکی در ۱ آبان سال ۱۳۷۳ش بر تاثیر ضایعه عروقی در مریضخانه بستری شد و در نصفهشب سه شنبه، ۸ آذر ۱۳۷۳ش (۲۵ جمادیالثانی سال ۱۴۱۵ق)[۳] درگذشت. محمدتقی بهجت بر پیکرش نماز خواند و در مجاورت بقعه حضرت معصومه(س) در کنار قبور عبدالکریم حائری یزدی و سید محمدتقی خوانساری دفن شد.
تحصیلات و اساتید
اراکی در ۱۱ یا این که ۱۲ سالگی، قرائت و تایپ کردن را به وسیله آقاعماد، شوهر خواهر خویش، آموخت. آنگاه در درس آقا روضه خوان جعفر حاضر شد، قسمتی از سطح را نزد او یادگرفت و بقیۀ کتابهای درسی را نزد روضه خوان عباس ادریسآبادی یادگرفت.[۴]
وی نزد محمدباقر اراکی پاد شاهآبادی، پر اسم و رسم به پاد شاهالعلمای اراکی (۱۳۸۲ق)، گستردن منظومه ملاهادی سبزواری را آموخت. از سایر اساتید وی آقا نورالدین اراکی (۱۳۴۰ق) بود.[۵]
اراکی از ۲۰ سالگی در درس عبدالکریم حائری یزدی کمپانی نموده و به برهه زمانی ۸ سال در اراک از وی استفاده کرد.
اراکی مباحث پاکی و نکاح را نزد سید محمدتقی خوانساری (۱۳۷۱ق) یادگرفت.[۶]
تصویری از روزگار میانسالی آیتالله اراکی
درس دادن و شاگردان
او بعداز درگذشت آیتالله خوانساری، به درس دادن نکاح، مکاسب محرمه، بیع، خیارات، عصمت، اجاره و حج پرداخت و در مکتب فیضیه، بیرون اصول درس دادن میکرد.[۷] بعضا از شاگردان اراکی عبارتند از:
سید محسن خرازی
سید نبی موسوی تهرانی
مهدی فرمانرواآبادی
محمدتقی ستوده
رضا استادی[۸]
علیحفاظت اشتهاردی
سید کاظم نورمفیدی
محمدحسین مسجدجامعی
علی کریمی جهرمی
ابوالحسن مصلحی
سید محمدعلی علوی گرگانی
محیالدین شیرازی
سید محمدباقر خوانساری
سید محمدباقر موحدی ابطحی[۹]
محمدصادق حائری شیرازی[۱۰]
اقدامات اجتماعی و سیاسی
آیتالله اراکی در تأسیس حوزه علمیه قم، آیتالله حائری را ملازمت کرد.[۱۱]
وی نماز آدینه را واجب میدانست، بعد از درگذشت آیتالله خوانساری، نماز آدینه را اقامه میکرد. آیت الله اراکی اولین امام آدینه شهر قم بعداز انقلاب اسلامی کشور ایران بود.[۱۲] وی همینطور حدود ۳۵ سال در جای هایی همانند کنار بقاع عبدالکریم حائری، حرم پاد شاه عباس (مسجد امام خمینی)، مکتب فیضیه و مسجد امام حسن عسکری قم به اقامه نماز جماعت میپرداخت.
بعداز هجرت آیتالله بروجردی به قم، او به یار و همدم آیتالله خوانساری موضوع قیام و نزاع علیه اجرا مغایر شرع زمان پهلوی دوم را با آیتالله بروجردی مطرح کردند.[۱۳]
درباره ماده حذف قول به قرآن در لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی، او اعلامیهای را در آذر ۱۳۴۱ش صادر کرد و طی آن، الغای مصرح آن را به انگیزه عدم انطباق با موازین شرع، عدم رضایت عموم و نگرانی مردم مسلمین از نادررنگ شدن مظاهر فقاهتی در جامعه خواهان شد.[۱۴]
یکیاز اقدامات او، تنفیذ احکام صادره از سوی امام خمینی بود؛ که در جواب به طومار عده ای از نمایندگان امام، که لحاظ او را در مورد "اجازات کتبی کارها حسبیه و دریافت وجوه شرعیه " که امام خمینی به ائمه آدینه و علمای آیتم اعتمادشان در حوزه علمیه قم و شهرستانها دادهاند، خواهان گردیده بودند، جواب بخشید که "من همه اجازات کتبی را که حضرت امام به نمایندگان و علمای آیتم اعتمادشان دادهاند، به به عبارتی چگونگی تنفیذ مینمایم."[۱۵]
قیمت پک پذیرایی ترحیم مشهد؛ عوامل مؤثر بر هزینه و راهنمای انتخاب پک اقتصادی