عمل‌های فرهنگی
مسجد ارک از دهه ۱۳۸۰ش با حضور منصور ارضی به‌تیتر یک کدام از مقر‌های اساسی در سوگواری‌های محرم شناخته می شود. این مسجد سالانه صاحبخانه شماری از عزاداران در عزاداری عاشورا پک پذیرایی ترحیم مشهد میباشد
.[۸] طبق گزارش‌ها حضور منصور ارضی با مدل خاص مداحی خویش و قرار دریافت کردن این مسجد در قسمت سنتی شهر، دو جاذبه مهم میباشد که‌این مسجد را به‌تیتر یک کدام از مرکزها اساسی در برپایی سوگواری تبدیل نموده است.[۹]
پیشینه تاریخی
بنای مسجد ارک، به بعدازظهر ناصرالدین فرمان روا قاجار (۱۲۴۷ق-۱۳۱۳ق) برمی‌خواهد شد[۱۰] که به درخواست مهدعلیا، مامان ناصرالدین فرمانروا سازه شد و از همین رو مسجد «مادرشاه» نیز خوانده می‌گردیده است.[۱۱]
مسجد ارک طهران بخشی از تیم‌ای بزرگتر به‌اسم ارک سلطنتی، محل اقامت حاکمان زند و شاهان قاجار بود که در بخش جنوب شرقی آن سازه گردیده بود.[۱۲]
بیان شده میباشد که اسم «ارک» برای این مسجد مطلوب‌خیس از اسم «ارگ» میباشد؛ خصوصاً به‌این استدلال که بعضا کتاب ها زمان قاجاریه نیز از کلمه «ارک» به کار گیری کرده‌اند.[۱۳]
نوسازی
او‌لین نوسازی بنای مسجد ارک در سال ۱۲۷۶ق و بنابر فرمان امیرکبیر، صدراعظم ناصرالدین سلطان قاجار، شکل گرفت.[۱۴]
در زمان پهلوی اولیه، مسجد ارک طهران تخریب و به ساختمان وزارت پیشه و هنر ملحق شد.[۱۵] در سال ۱۳۲۷ش تصمیم قطعی برای ویران کردن بی نقص مسجد مادرشاه و الحاق آن به وزارت اقتصاد و میزان دارایی دریافت شد، ولی با مداخله سید حسین بروجردی، این عملیات متوقف شوید.[۱۶] بعداز آن، ساختمان کنونی مسجد ارک در به عبارتی محوطه به وسیله حسین لرزاده، و با پشتیبانی مالی محمدحسین کاشانی[۱۷] نوسازی، و در سال ۱۳۳۱ش مصادف با شب اولیه رمضان بهره‌برداری شد.[۱۸]،
واقعه حریق‌سوزی
در ۲۶ بهمن ۱۳۸۳ش مصادف با ۵ محرم، مقارن با برگزاری عزاداری محرم در مسجد ارک، رخداد حریق‌سوزی در قسمت زنانه مسجد صورت اعطا کرد.[۱۹] طبق گزارش قضایی، طی این اتفاق، ۷۸ نفر کشته و ۲۲ نفر مصدوم شدند.[۲۰]
همزمانی این حریق‌سوزی با برگزاری نماز جماعت، دلیل بالا رفتن داده های عددی قربانیان این واقعه نقل شده و نقل شده که انفجار کپسول گاز مسجد در طبقه دوم، موجب تولید آتش گردیده و به سقف برزنتی شیوع کرده و به حریق‌سوزی پهناور انجامیده میباشد.[۲۱]
پانویس
حیدری، «نقش مسجد ارک طهران در تحولات سیاسی انقلاب اسلامی کشور ایران»، ص۳۸.
«مقر‌های انقلاب اسلامی، مسجد ارک طهران به قصه ورقه ها ساواک»، راس تحقیق اوراق تاریخی.
حیدری، «نقش مسجد ارک طهران در تحولات سیاسی انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران»، ص۳۹.
«نقش مسجد ارک در قیام ۱۵ خرداد ماه ۴۲ و صورت‌گیری انقلاب اسلامی»، خبرگزاری شبستان.
«نقش مسجد ارک در قیام ۱۵ خرداد ماه ۴۲ و صورت‌گیری انقلاب اسلامی»، خبرگزاری شبستان.
«مقر‌های انقلاب اسلامی، مسجد ارک طهران به داستان سندها ساواک»، راس تحقیق ورقه ها تاریخی.
«مقر‌های انقلاب اسلامی، مسجد ارک طهران به ماجرا اوراق ساواک»، راءس نظارت اوراق تاریخی.
«روایتی گوناگون از جلسات سوگواری حاج منصور ارضی»، خبرگزاری تسنیم.
«روایتی مختلف از جلسات سوگواری حاج منصور ارضی»، خبرگزاری تسنیم.
«مقر‌های انقلاب اسلامی، مسجد ارک طهران به قصه سندها ساواک»، راءس نظارت ورقه ها تاریخی.
عمل‌های فرهنگی
مسجد ارک از دهه ۱۳۸۰ش با حضور منصور ارضی به‌تیتر یک کدام از مقر‌های اساسی در سوگواری‌های محرم شناخته می شود. این مسجد سالانه صاحبخانه شماری از عزاداران در عزاداری عاشورا پک پذیرایی ترحیم مشهد میباشد
.[۸] طبق گزارش‌ها حضور منصور ارضی با مدل خاص مداحی خویش و قرار دریافت کردن این مسجد در قسمت سنتی شهر، دو جاذبه مهم میباشد که‌این مسجد را به‌تیتر یک کدام از مرکزها اساسی در برپایی سوگواری تبدیل نموده است.[۹]
پیشینه تاریخی
بنای مسجد ارک، به بعدازظهر ناصرالدین فرمان روا قاجار (۱۲۴۷ق-۱۳۱۳ق) برمی‌خواهد شد[۱۰] که به درخواست مهدعلیا، مامان ناصرالدین فرمانروا سازه شد و از همین رو مسجد «مادرشاه» نیز خوانده می‌گردیده است.[۱۱]
مسجد ارک طهران بخشی از تیم‌ای بزرگتر به‌اسم ارک سلطنتی، محل اقامت حاکمان زند و شاهان قاجار بود که در بخش جنوب شرقی آن سازه گردیده بود.[۱۲]
بیان شده میباشد که اسم «ارک» برای این مسجد مطلوب‌خیس از اسم «ارگ» میباشد؛ خصوصاً به‌این استدلال که بعضا کتاب ها زمان قاجاریه نیز از کلمه «ارک» به کار گیری کرده‌اند.[۱۳]
نوسازی
او‌لین نوسازی بنای مسجد ارک در سال ۱۲۷۶ق و بنابر فرمان امیرکبیر، صدراعظم ناصرالدین سلطان قاجار، شکل گرفت.[۱۴]
در زمان پهلوی اولیه، مسجد ارک طهران تخریب و به ساختمان وزارت پیشه و هنر ملحق شد.[۱۵] در سال ۱۳۲۷ش تصمیم قطعی برای ویران کردن بی نقص مسجد مادرشاه و الحاق آن به وزارت اقتصاد و میزان دارایی دریافت شد، ولی با مداخله سید حسین بروجردی، این عملیات متوقف شوید.[۱۶] بعداز آن، ساختمان کنونی مسجد ارک در به عبارتی محوطه به وسیله حسین لرزاده، و با پشتیبانی مالی محمدحسین کاشانی[۱۷] نوسازی، و در سال ۱۳۳۱ش مصادف با شب اولیه رمضان بهره‌برداری شد.[۱۸]،
واقعه حریق‌سوزی
در ۲۶ بهمن ۱۳۸۳ش مصادف با ۵ محرم، مقارن با برگزاری عزاداری محرم در مسجد ارک، رخداد حریق‌سوزی در قسمت زنانه مسجد صورت اعطا کرد.[۱۹] طبق گزارش قضایی، طی این اتفاق، ۷۸ نفر کشته و ۲۲ نفر مصدوم شدند.[۲۰]
همزمانی این حریق‌سوزی با برگزاری نماز جماعت، دلیل بالا رفتن داده های عددی قربانیان این واقعه نقل شده و نقل شده که انفجار کپسول گاز مسجد در طبقه دوم، موجب تولید آتش گردیده و به سقف برزنتی شیوع کرده و به حریق‌سوزی پهناور انجامیده میباشد.[۲۱]
پانویس
حیدری، «نقش مسجد ارک طهران در تحولات سیاسی انقلاب اسلامی کشور ایران»، ص۳۸.
«مقر‌های انقلاب اسلامی، مسجد ارک طهران به قصه ورقه ها ساواک»، راس تحقیق اوراق تاریخی.
حیدری، «نقش مسجد ارک طهران در تحولات سیاسی انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران»، ص۳۹.
«نقش مسجد ارک در قیام ۱۵ خرداد ماه ۴۲ و صورت‌گیری انقلاب اسلامی»، خبرگزاری شبستان.
«نقش مسجد ارک در قیام ۱۵ خرداد ماه ۴۲ و صورت‌گیری انقلاب اسلامی»، خبرگزاری شبستان.
«مقر‌های انقلاب اسلامی، مسجد ارک طهران به داستان سندها ساواک»، راس تحقیق ورقه ها تاریخی.
«مقر‌های انقلاب اسلامی، مسجد ارک طهران به ماجرا اوراق ساواک»، راءس نظارت اوراق تاریخی.
«روایتی گوناگون از جلسات سوگواری حاج منصور ارضی»، خبرگزاری تسنیم.
«روایتی مختلف از جلسات سوگواری حاج منصور ارضی»، خبرگزاری تسنیم.
«مقر‌های انقلاب اسلامی، مسجد ارک طهران به قصه سندها ساواک»، راءس نظارت ورقه ها تاریخی.
تفاوت پذیرایی مراسم ترحیم خانوادگی و مراسمهای پرجمعیت