تزئینات گنبدخانه دربرگیرنده: محراب با کتیبه های گچبری مورد پک پذیرایی ترحیم مشهد اخرایی، نقوش هندسی با آجرهای لعاب دار، کتیبه هـای گچبری قضیه آبی رنگ که گرداگرد هشت ضلعی گنبدخانه چرخیده، لچکیهای نگارگری گردیده (گل و برگ)، مقرنس های گچبری بـا نقـوش آبیرنگ و اخرایی و خیشخانها (نورگیر و تهویه هوا) میباشد.
با اعتنا به کتیبه جان دار در محراب مسجد کاشان، این تزئینات مرتبط با بعداز زلزله سال ۱۱۹۲ ه.ق کاشان یعنی سال ۱۲۰۷ ه.ق (زمان زندیه) و حکومت عبدالرزاق خان حکم کننده وقت کاشان میباشد.
محراب زندیه دارنده کتیبه های گچبری قضیه آبی رنگ و گچبریهای معدود پر رنگ با نقوش گل و برگ در نزدیکی کتیبه میانی و کاشی های شش ضلعی آبی رنگ سیاه در زیر محراب میباشد.
کل کتیبه های محراب مسجد جامع کاشان به خط ثلث در مورد آبیرنگ جاری ساختن گردیدهاست.
شبستان سابق مسجد کاشان (شبستان شمال غرب اولیه) در یک طبقه و از ۲۸ ردیف تشکیلشده میباشد و مساحتی حدود ۸۱۳ مترمربع و دو محراب دارااست.
محراب سلجوقی در دهانه دوم شبستان قراردارد و در سقف شبستان فرورفته میباشد که در زمان ای آن را تغییر تحول جهت داده و محراب دیگری با زاویه گوناگون، روی آن بناکرده اند و محراب دوم، در دهانه ششم شبستان و در نیم هشتی دارنده مقرنس بندی، همجواری صحن مسجد قرار دارد و محراب با گچ پرشده میباشد.
شبستان شمال غرب دوم (فصل تابستان نشین و فصلزمستان نشین) با راهرویی از شبستان دیرین غیر وابسته گردیده و با ۲۴ ردیف و مساحت ۵۰۰ مترمربع، در دوطبقه بناشده میباشد.
محراب شبستان فصل تابستان نشین، در دهانه اولیه شبستان واقع شدهاست البته این محراب بسیار خرد میباشد و فقطً به جهت ماهیت شبستان و اقامه نماز می قدرت آن را تحت عنوان محراب شبستان معرفی کرد.
در شبستان فصل زمستان نشین محرابی با فرورفتگی و مقرنس بندی وجوددارد که در دهانه دوم شبستان فصلزمستان نشین میباشد
مسجد جامع کاشان دارنده سه شبستان، دو شبستان در ضلع شمال غربی که یکی آن ها دو طبقه میباشد و یک شبستان خرد در ضلع جنوبی میباشد.
مسجد کاشان دارنده تعدادی شبستان میباشد که شبستان اساسی در جوار گنبدخانه و ضلع شمال مسجد با جهت شمالی جنوبی واقع میباشد.
این شبستان دارنده ۲ محـراب اسـت کـه محـراب مهم در بخش غربی شبستان جای دارد.
محراب دیگر مسجد جامع کاشان در امتداد محراب مهم و دو سال پس از تخریب مسجد در تاثیر زمین لرزه سال ۱۱۹۲ ه.ق، تاسیس شده است.
محراب مهم مسجد کاشان گچ بری مسجد جامع کاشـان در ضـلع غربی شبستان شمالی مسجد قـرار دارااست.
محراب دارنده قوس گشنیزی سه برگی میباشد که گچبریهای پر رنگ با نقوش اسلیمی گل و برگ و دهان اژدری آژده کاری گردیده، به یار رنگهای آبیرنگ و اخرایی در دورنما نقوش، در بخش طاقنمای فوقانی و لچکی، خطوط در هم تنیده گردیده به یار و همدم برگهای آژده کاری گردیده در پیشانی طاقنما یفوقانی، کتیبه قرآنی پر رنگ (آیه ۹ سوره آدینه) به خط ثلث در قوس طاقنمای فوقانی و نقش گشنیز سه برگی تکرار شونده به یار و همدم برگهای رخنه دار و دورنما رنگی آبی رنگ و اخرایی در لبه طاقنمای تحتانی میباشد.
با ریزش محراب در نصیب پیشانی طاقنمای فوقانی و قوس طاقنمای محراب، لایه ی زیرین گچبری محراب نمایان گردیده است که در آن کتیبه آبیرنگ به یار رنگهای مشکی و قرمزرنگ و زوار سبز رنگ، مشاهده میشود.
همینطور با آواربرداری از پشت بام شبستان، محرابی دیگر در پایین محـراب نمایـان شد. این محراب اول مسجد جامع کاشان میباشد که همزمان با تاسیس شبستان سازه گردیدهاست.
محراب مسجد کاشان دارنده پوشش گچی بی آلایش بـه همـراه کتیبـه آبیرنگ در لبه محراب و نقوش دکوری هندسی و گیاهی با رنگ های آبیرنگ، قرمز رنگ، سبز معدود رنگ، سبز برجسته و سیاه میباشد.
به جهت مداقه مسجد جامع کاشان، شناسایی رنگهای به عمل رفته در تزیینات گچبری های آن که در دو عصر متفاوت انجام شده و مداقه دسترسی به مواد و مصالح را در دو عصر تاریخی نشانه میدهد، ضروری به لحاظ میرسد.
مناره مسجدجامع کاشان در شمال شرقی صحن مسجد واقع گردیده، هیبت کلی مناره به صورت مخروط و سطح دوران آن دایره میباشد. البته یافتن هندسه ظریف اساس و اندازه قطر آن به باعث محدود بودن مبنا در فضاهای غیرقابل دسترس، مشقت بار میباشد و به جستجو باستان شناسی نیاز دارااست
نصیب در دسترس و قابل مشاهده مبنا نماد میدهد کهاین مناره در ذیل ترین بخش دارنده قطری بیش تر از ۴۶۰ سانتی متر میباشد و این اندازه با ارتقاء طول، کاهش مییابد.
این مناره دربرگیرنده چهار قسمت مهم پی ، محور ، ساقه و سرپوش و میباشد و پوستهای آجری ، نمای این موسسه را تشکیل میدهد.
در حین مرمتها و لایه برداریهای اخیر در لایه زیرین محراب اساسی بنا شده در شبستان شمالی، تزئینات، بقایای رنگ و یک سری قطعه خشت کشف شد.
تزئینات گنبدخانه دربرگیرنده: محراب با کتیبه های گچبری مورد پک پذیرایی ترحیم مشهد اخرایی، نقوش هندسی با آجرهای لعاب دار، کتیبه هـای گچبری قضیه آبی رنگ که گرداگرد هشت ضلعی گنبدخانه چرخیده، لچکیهای نگارگری گردیده (گل و برگ)، مقرنس های گچبری بـا نقـوش آبیرنگ و اخرایی و خیشخانها (نورگیر و تهویه هوا) میباشد.
با اعتنا به کتیبه جان دار در محراب مسجد کاشان، این تزئینات مرتبط با بعداز زلزله سال ۱۱۹۲ ه.ق کاشان یعنی سال ۱۲۰۷ ه.ق (زمان زندیه) و حکومت عبدالرزاق خان حکم کننده وقت کاشان میباشد.
محراب زندیه دارنده کتیبه های گچبری قضیه آبی رنگ و گچبریهای معدود پر رنگ با نقوش گل و برگ در نزدیکی کتیبه میانی و کاشی های شش ضلعی آبی رنگ سیاه در زیر محراب میباشد.
کل کتیبه های محراب مسجد جامع کاشان به خط ثلث در مورد آبیرنگ جاری ساختن گردیدهاست.
شبستان سابق مسجد کاشان (شبستان شمال غرب اولیه) در یک طبقه و از ۲۸ ردیف تشکیلشده میباشد و مساحتی حدود ۸۱۳ مترمربع و دو محراب دارااست.
محراب سلجوقی در دهانه دوم شبستان قراردارد و در سقف شبستان فرورفته میباشد که در زمان ای آن را تغییر تحول جهت داده و محراب دیگری با زاویه گوناگون، روی آن بناکرده اند و محراب دوم، در دهانه ششم شبستان و در نیم هشتی دارنده مقرنس بندی، همجواری صحن مسجد قرار دارد و محراب با گچ پرشده میباشد.
شبستان شمال غرب دوم (فصل تابستان نشین و فصلزمستان نشین) با راهرویی از شبستان دیرین غیر وابسته گردیده و با ۲۴ ردیف و مساحت ۵۰۰ مترمربع، در دوطبقه بناشده میباشد.
محراب شبستان فصل تابستان نشین، در دهانه اولیه شبستان واقع شدهاست البته این محراب بسیار خرد میباشد و فقطً به جهت ماهیت شبستان و اقامه نماز می قدرت آن را تحت عنوان محراب شبستان معرفی کرد.
در شبستان فصل زمستان نشین محرابی با فرورفتگی و مقرنس بندی وجوددارد که در دهانه دوم شبستان فصلزمستان نشین میباشد
مسجد جامع کاشان دارنده سه شبستان، دو شبستان در ضلع شمال غربی که یکی آن ها دو طبقه میباشد و یک شبستان خرد در ضلع جنوبی میباشد.
مسجد کاشان دارنده تعدادی شبستان میباشد که شبستان اساسی در جوار گنبدخانه و ضلع شمال مسجد با جهت شمالی جنوبی واقع میباشد.
این شبستان دارنده ۲ محـراب اسـت کـه محـراب مهم در بخش غربی شبستان جای دارد.
محراب دیگر مسجد جامع کاشان در امتداد محراب مهم و دو سال پس از تخریب مسجد در تاثیر زمین لرزه سال ۱۱۹۲ ه.ق، تاسیس شده است.
محراب مهم مسجد کاشان گچ بری مسجد جامع کاشـان در ضـلع غربی شبستان شمالی مسجد قـرار دارااست.
محراب دارنده قوس گشنیزی سه برگی میباشد که گچبریهای پر رنگ با نقوش اسلیمی گل و برگ و دهان اژدری آژده کاری گردیده، به یار رنگهای آبیرنگ و اخرایی در دورنما نقوش، در بخش طاقنمای فوقانی و لچکی، خطوط در هم تنیده گردیده به یار و همدم برگهای آژده کاری گردیده در پیشانی طاقنما یفوقانی، کتیبه قرآنی پر رنگ (آیه ۹ سوره آدینه) به خط ثلث در قوس طاقنمای فوقانی و نقش گشنیز سه برگی تکرار شونده به یار و همدم برگهای رخنه دار و دورنما رنگی آبی رنگ و اخرایی در لبه طاقنمای تحتانی میباشد.
با ریزش محراب در نصیب پیشانی طاقنمای فوقانی و قوس طاقنمای محراب، لایه ی زیرین گچبری محراب نمایان گردیده است که در آن کتیبه آبیرنگ به یار رنگهای مشکی و قرمزرنگ و زوار سبز رنگ، مشاهده میشود.
همینطور با آواربرداری از پشت بام شبستان، محرابی دیگر در پایین محـراب نمایـان شد. این محراب اول مسجد جامع کاشان میباشد که همزمان با تاسیس شبستان سازه گردیدهاست.
محراب مسجد کاشان دارنده پوشش گچی بی آلایش بـه همـراه کتیبـه آبیرنگ در لبه محراب و نقوش دکوری هندسی و گیاهی با رنگ های آبیرنگ، قرمز رنگ، سبز معدود رنگ، سبز برجسته و سیاه میباشد.
به جهت مداقه مسجد جامع کاشان، شناسایی رنگهای به عمل رفته در تزیینات گچبری های آن که در دو عصر متفاوت انجام شده و مداقه دسترسی به مواد و مصالح را در دو عصر تاریخی نشانه میدهد، ضروری به لحاظ میرسد.
مناره مسجدجامع کاشان در شمال شرقی صحن مسجد واقع گردیده، هیبت کلی مناره به صورت مخروط و سطح دوران آن دایره میباشد. البته یافتن هندسه ظریف اساس و اندازه قطر آن به باعث محدود بودن مبنا در فضاهای غیرقابل دسترس، مشقت بار میباشد و به جستجو باستان شناسی نیاز دارااست
نصیب در دسترس و قابل مشاهده مبنا نماد میدهد کهاین مناره در ذیل ترین بخش دارنده قطری بیش تر از ۴۶۰ سانتی متر میباشد و این اندازه با ارتقاء طول، کاهش مییابد.
این مناره دربرگیرنده چهار قسمت مهم پی ، محور ، ساقه و سرپوش و میباشد و پوستهای آجری ، نمای این موسسه را تشکیل میدهد.
در حین مرمتها و لایه برداریهای اخیر در لایه زیرین محراب اساسی بنا شده در شبستان شمالی، تزئینات، بقایای رنگ و یک سری قطعه خشت کشف شد.

تفاوت پذیرایی مراسم ترحیم خانوادگی و مراسمهای پرجمعیت