مجله خبری تشریفات

سازه بر این به جز توان رسمی یا این که مقرراتی که از منزلت فراتر و یا این که بر تاثیر توافق یک عده به وجود میاید، سایر منابع اقتدار اموری می‌باشند که رهبر یا این که رئیس و یا این که امام مسجد، با کوشش خویش خویش میتواند آنها‌را به دست بیاورند.

آشنایی دور و اطراف و حالت اجتماعی پک پذیرایی ترحیم مشهد
دو‌مین رکن اصلی در رئیس یک سازمان و یا این که راءس، دانایی کافی و کلیه جانبه رئیس نسبت به آن سازمان و راءس و منزلت اجتماعی و وضعیت جغرافیایی آن میباشد. هر که رئیس یک سازمان و یا این که یک راءس اجتماعی را به ذمه می‌گیرد بایستی نسبت به آن آشنایی کافی داشته باشد. می بایست بداند که بنگاه، سازمان و راس متبوع چه عمل مفیدی میتواند اعمال بدهد و وضعیت وی در جامعه و موفقیت کاری اش تا چه حدی میباشد. این قضیه خصوصا در رئیس های فرهنگی و شرعی اهمیّت بیشتری داراست.

آماده شدن این عنصر و رکن در مسئله رئیس مسجد، نیازمند دور اندیشی بدون نقص از نقش مسجد در جامعه میباشد. غرض از شرایط اجتماعی، رده و کارکرد مسجد در اجتماع میباشد که مسجد در جامعه از چه مقام، شرایط و عنایت شامل است. غرض از دور و اطراف حالت مکانی و جغرافیایی مسجد میباشد. آشنایی شرایط جغرافیایی و مکانی و شایستگی های و آلرژی های مسجد در توفیق مدیر مسجد عنایت اکثری دارااست. بنابر این در مورد آشنایی فضا می بایست به هر دو جنبه اعتنا گردد هم به شرایط و منزلت اجتماعی و هم به وضعیت و جایگاهی جغرافیایی.

برای مدیر مسجد آشنایی مقام و شرایط مسجد هم از نگاه آرمانی و هم از حیث واقع ضروری میباشد. زیرا غرض از مدیر مسجد ارتقای وضعیت فعلی مسجد به حالت آرمانی میباشد. سازه بر این بایستی ابتدا رده فعلی مسجد در جامعه و منزلت آرمانی آن معلوم خواهد شد و آن‌گاه با نرم‌افزار های مدیریتی منزلت فعلی به مقام آرمانی ارتقاء داده گردد و هم اینگونه احاطه بی نقص به حالت جغرافیایی مسجد ما یحتاج میباشد، زیرا بعضا از مساجد از نگاه محیطی رده جهانی دارا هستند و بعضا از مساجد مجموعاَ مملکت، و برخی به طور کلی شهر حائز اهمیت اند در حالی که بخش اعظمی از مساجد تنها مسجد محله و یا این که روستا می باشند. اما می بایست اعتنا داشت که آشنایی شرایط اجتماعی مسجد یک گفت و گو نظری و فکری میباشد و به مبانی فقهی، فلسفی و سیاسی بستگی دارااست، که به بخشی از آن در بخش مبانی رئیس مسجد اشاره شد، در حالی که آشنایی شرایط جغرافیایی مسجد به آشنایی دور و اطراف جغرافیایی و حالت مکانی مسجد بستگی دارااست.

التفات شرایط جغرافیایی مسجد در رئیس مسجد
مسجد با دقت به شرایط وقتی، مکانی، جغرافیایی، تاریخی و عقیدتی دارنده درجات گوناگون از عنایت میباشد. این مقاله در فقه به روشنی اورده شده میباشد که اجر نماز جماعت در مسجد جامع با مسجد محله و قوم و قبیله تفاوت داراست. در روایتی از پیامبر الله (صلی الله علیه و آله وسلم) نقل گردیده است که اجر نماز در مسجد اینجانب ده هزار موازی اجر نماز در دیگر مساجد میباشد و اجر نماز در مسجد الحرام صد هزار موازی دیگر مساجد میباشد.

عن الصادق جعفر بن محمد ( علیه السلام )، عن آبائه ( علیهم السلام ) قال : قال پیامبر الله ( صلى الله علیه وآله ) : صلاة فی مسجدی هذا تعدل عند الله عشرة آلاف صلاة فی غیره اینجانب المساجد إلا المسجد الحرام، فإن الصلاة فیه تعدل مائة ألف صلاة ([56] )

خلال این در فقه بعضی مساجد از فضیلت هایی بخش اعظمی شامل است به گونه ای که مهاجرت برای عبادت در آن ها تشویق گردیده‌است. روایاتی وارداتی میباشد که مسافرت جز به سوی چهار مسجد روا وجود ندارد مسجد الحرام، مسجد النبی، مسجد الاقصی و مسجد کوفه

وقال أمیر المؤمنین علیه السلام : " لا تشد الرحال إلا إلى ثلاثة مساجد : المسجد الحرام، ومسجد فرستاده الله صلى الله علیه وآله، ومسجد الکوفة ". ([57] )

هم اینگونه روایاتی در باره اجر نماز در مسجد قبا ([58] ) و یا این که مسجد غدیر ([59] ) و بعضا مسجد دیگر وارداتی میباشد. این احادیث این واقعیت را نشانه میدهد که از دید فقاهتی و عقیدتی مساجد از التفات و فضیلت های متفاوتی بر خور دارا‌هستند طبعا مدیر این مساجد هم از مداقه متفاوتی شامل است، برای مثال مدیر مسجد الحرام رئیس جهانی و بشری میباشد. بایستی در مدیر آن همگی ی انسانها و همگی ی بشریت مد حیث باشد و لذا احکام و اثرها اساسی بر آن تر و تمیز میباشد، مثلا به صورت مثال این که درصورتی که کسی در مقبره که محدوده ای بالاتر از شهر مکه را دربرمیگیرد، وارد گردد، در مدد میباشد و در ماه ها حرام حتی کسی حق اسیب به هیچ مو جود جانداری را ندارد. اینگونه چیزی برای هیچ مسجدی حتی مسجد الاقصی نیست.

تفاوت عنایت و اعتبار مساجد تا حد متعددی به منزلت و وضعیت جغرافیایی مساجد بستگی دارااست به صورتی که می اقتدار اظهار کرد جايگاه عنایت مساجد غالباً به شرایط مکانی و جغرافیایی مسجد در محله، شهر، مملکت و یا این که عالم بستگی دارااست. معمولاً مساجدی که در راس محله، شهر، سرزمین و یا این که ناحیه ای از دنیا جای‌دارد از عنایت و درجات بالاتری بهره مند اند. مسجد الحرام و یا این که مسجد النبی و یا این که مسجد الاقصی و یا این که مساجد کوفه زیرا در مرکز ها مذهبی واقع گردیده اند، حائز اهمیت جهانی میباشند و هم اینگونه هر مسجدی که شرایط فرا محلی و یا این که فراملی پیدا نماید، در رئیس این مساجد می بایست نگاه جهانی داشت، در حالی که در مساجد اساسی پایتخت بایستی نگاهی ملی و کشوری داشت و در مساجد جامع راءس شهر می بایست نگاهی به تک تک شهر داشت در حالی که در مساجد محله و یا این که روستا این نگاه محصور به محله و روستا میباشد. همانطور که در رئیس یک بنگاه اقتصادی آشنایی بازار مصرف نقش مهمی دارااست، در رئیس یک مسجد هم آشنایی شرایط جغرافیایی نقش اصلی دارااست. این مداقه در یک بنگاه اقتصادی تماما تعریف و تمجید گردیده و پر‌نور میباشد که برای منفعت دهی یک بنگاه اقتصادی بایستی ارتباط عرصه و تقاضا تماما مشخص و معلوم باشد. و این ارتباط به جز از روش آشنایی بازار مصرف به دست نمی آید. در مدیر مساجد هم بایستی در میان طرح ریزی و نیازها و حق تقدم ها ارتباط ای وجود داشته باشد که‌این ارتباط جز از روش آشنایی گوشه و کنار به دست نمی آید. تردیدی وجود ندارد که دربین نیازها و حق تقدم هایی که در یک مسجد با حالت جهانی مطرح میباشد با نیازها و حق تقدم هایی مساجد که در سطح یک مرزو بوم و یا این که شهر و یا این که یک محله و روستا میباشد تفاوت های اکثری قادر است وجود داشته باشد. به هر درحال حاضر در رئیس یک مسجد، آشنایی گوشه و کنار برای فهم و شعور نیازها و حق تقدم ها، التفات مهم داراست. و می بایست حالت هنگامی، مکانی، شرایط تاریخی و جغرافیایی و... را آیتم دقت قرار اعطا کرد. نیازهای ساکنان یک محله و بازاریان با نیازهای سرباز منزل ها و مرکز ها مجتمع های آموزشی اکثری گوناگون میباشد. ضروری میباشد که در مدیر هر مسجد نیازها و حق تقدم های نماز گزاران و همسایگان مسجد مد لحاظ باشد. از نگاه تشکیلاتی هم این تفاوت مطرح میباشد. مسجد محله تمامی کارهایش بوسیله عموم محله اعمال می گردد اما مسجد جامع یا این که مسجد مرکزها همگانی مثل پادگان و مجتمع آموزشی و یا این که کارگاه های تبارک مختلف میباشد. و ساماندهی این مساجد مستلزم متولی و مدیر خاص میباشد. مدیریت مسجد بایستی این آشنایی را شخصا به دست آورد.

غرض شناسی
سومی عنصر و رکن مدیر خصوصا در حوزه اجتماعی، سیاسی و فرهنگی غرض مندی یک سازمان و معین بودن و معلوم بودن هدف ها آن میباشد. در تعریف و تمجید مقصود اورده شده که «مقصود عبارت میباشد از نقطه ای که عملکرد ها معطوف وصال به آن میباشد.» ([60] ) سازه بر این مدیریت بایستی نقطه ای را که می بایست تلاشهایش معطوف به وصال به آن نقطه باشد، بداند. از جمله در یک بنگاه اقتصادی غرض استحصال منفعت بیشتر میباشد، در حالی که در یک سالن ورزشی غرض دستیابی پیرزوی در میدان ورزشی میباشد، همین طور هدفها در قسمت های نظامی، سیاسی و فرهنگی تماما با هم تفاوت دارااست. مدیر مسجد می بایست در راستای تحقق اهدافی که برای مسجد در شرع مقدس اسلام آورده شده، باشد. سازه بر این مدیریت مسجد زمانی چیره میباشد که اهدافی را که برای مسجد نقل شده پژوهشگر نماید در غیر این شکل این مدیر نا چیره میباشد. از این رو برای رئیس مسجد پیش از هر چیزی، موردنیاز وضروری میباشد اهدافی را که در شرع برای مسجد گفته شده میباشد، بشناسد و با دقت بدین هدف ها به مدیر مسجد بپردازد.

افزون بر غرض شناسی غرض گزاری هم در رئیس بسیار مداقه. هدف از مقصود گزاری مرتبه بندی و حق تقدم گزاری، هدف ها میباشد. به هر هم اکنون اکثری از مواقع وصال به تمامی هدفها ممکن وجود ندارد و یا این که سهل وجود ندارد، در اینگونه مواردی هنر رئیس، این میباشد که، اهداف یا این که درجاتی از هدف ها را که تحقق آن ممکن میباشد، معین نماید، در برخی مواقع وصال به مقصود نیازمند گزراندن مراحلی میباشد، هنر این مدیریت میباشد که با دوراندیشی معلوم نماید که چهت نیل به مقصود، چه مراحلی را بایستی طی نماید. هدف ها را می شود به دو تیم کلی تقسیم کرد :

هدف ها غایی یا این که روش بردی،

هدف ها عملیاتی یا این که کاربردی.

هدف از هدف ها غایی یا این که هدف ها استراتژیکی و روش بردی، هدف ها کلی ونهایی میباشد که بیان‌کننده فلسفه وجودی مسئله آیتم رئیس میباشد. به عنوان مثال تأسیس یک کارگاه به چه هدفی بوده میباشد یا این که تشریع مسجد برای چه هدفی میباشد. به صورت نمونه در قرآن مهربان در باره مسجد آمده میباشد. «فیه رجال یحبون ان یتطهروا.[61].» این یک غرض استراتژیک میباشد. که غرض بنای مسجد و فلسفه تشریع آن را ذکر می نماید. هم اینگونه تزکیه، زهد و ایمان اموری میباشد که فلسفه وجودی مسجد را ذکر می نماید. این هدف ها را می قدرت هدف ها آخری هم نامید.

غرض از هدف ها کاربردی، اهدافی میباشد که در مسیر وصال به هدف ها شیوه بردی جای دارد. برای مثال برای حصول فایده بیشتر که غرض آخری تأسیس یک سوله میباشد، می بایست ایجاد بیشتر داشت. فایده بیشتر مقصود پایانی و راده بردی میباشد و ایجاد بیشتر غرض کاربردی.

تفاوت اساسی هدف ها رویکرد بردی و آخری با هدف ها کاربردی این میباشد که هدف ها کاربردی مطلق نیستند، ممکن میباشد در بعضی حالات از غرض بودن بازبمانند. برای مثال در کارخانه های تولیدی که غالبا ساخت بیشتر سبب ساز فایده بیشتر میباشد، ساخت و ساز بیشتر یک غرض کاربردی میباشد، درصورتی که بر تاثیر اشباع بازار ساخت و ساز بیشتر، سبب کاهش بهره گردد، در این حالت، دیگر ساخت بیشتر مقصود وجود ندارد و کاهش ساخت‌و‌ساز مقصود کاربردی و تاکتیکی می گردد. این از مهارت ها و هنر مدیریت میباشد که چهت نیل به غرض استراتژیک مقاصد تاکیتکی قابل قبولی را اتخاذ نماید.

هدف ها غایی مسجد
هدف ها آخری و خط مش بردی مدیر مسجد، به عبارتی هدف ها تشریع مسجد میباشد. زیرا رئیس مسجد برای تحقق هدف ها تشریع مسجد میباشد. اما در رئیس مسجد تطبیق این هدف ها با مقتضیات فرصت می بایست گزینه اعتنا قرار گیرد. به هر هم اکنون هر بعد از ظهر و مکانی مقتضیات و شرائط خاصی دارااست که می بایست با توجًه به آن متقضیات و شرائط به رئیس مسجد و تحقق هدف ها آن کوشش کرد. هدف ها آخری مسجد و مدیر مسجد چیزهایی میباشد که در آئین اسلام چهت نیل به کمال پیشنهاد شد‌ه‌است. آئین، شریعت،‌ عبادت، مسجد، نماز، روزه، و... تمامی برای این میباشد که بشر به بدون نقص برسید و اساسا آیین چهت نیل به کمال میباشد. در قرآن کریم ومهربان از جایگاه کمال انسانی «صبغة الله» تعبیر و تفسیر شد‌ه‌است.

صبغة الله ومن أحسن اینجانب الله صبغة ونحن له عابدون [ بقرة 138 ]

رنگ خدایی (بپذیرید! رنگ ایمان و توحید ) و چه رنگی از رنگ خدایی بهترند میباشد؟» و ما صرفا او‌را عبادت می‏کشند،

«صبغة الله» یعنی رنگ خدایی. غرض از رنگ خدای این میباشد که آدم چنان باشد که معبود منظور میباشد. وصال به آن منزلت مستلزم اوصافی میباشد که بایستی در بشر صورت بگیرد. این اوصاف به عبارتی هدف ها پایانی رئیس مسجد میباشد. در شرایطی که مسجدی ویا مدیریت مسجدی بتواند، آدم هایی را تربیت نماید که رنگ خدایی داشته باشند و چنان باشند که خدا منظور میباشد، این کمال موفقیت میباشد. با رسیدگی آیه ها قرآن و احادیث اوصاف و ویژگیهای پایین را می شود به تیتر غرض پایانی مساجد معرفی کرد:

سازه بر این به جز توان رسمی یا این که مقرراتی که از منزلت فراتر و یا این که بر تاثیر توافق یک عده به وجود میاید، سایر منابع اقتدار اموری می‌باشند که رهبر یا این که رئیس و یا این که امام مسجد، با کوشش خویش خویش میتواند آنها‌را به دست بیاورند.

آشنایی دور و اطراف و حالت اجتماعی پک پذیرایی ترحیم مشهد
دو‌مین رکن اصلی در رئیس یک سازمان و یا این که راءس، دانایی کافی و کلیه جانبه رئیس نسبت به آن سازمان و راءس و منزلت اجتماعی و وضعیت جغرافیایی آن میباشد. هر که رئیس یک سازمان و یا این که یک راءس اجتماعی را به ذمه می‌گیرد بایستی نسبت به آن آشنایی کافی داشته باشد. می بایست بداند که بنگاه، سازمان و راس متبوع چه عمل مفیدی میتواند اعمال بدهد و وضعیت وی در جامعه و موفقیت کاری اش تا چه حدی میباشد. این قضیه خصوصا در رئیس های فرهنگی و شرعی اهمیّت بیشتری داراست.

آماده شدن این عنصر و رکن در مسئله رئیس مسجد، نیازمند دور اندیشی بدون نقص از نقش مسجد در جامعه میباشد. غرض از شرایط اجتماعی، رده و کارکرد مسجد در اجتماع میباشد که مسجد در جامعه از چه مقام، شرایط و عنایت شامل است. غرض از دور و اطراف حالت مکانی و جغرافیایی مسجد میباشد. آشنایی شرایط جغرافیایی و مکانی و شایستگی های و آلرژی های مسجد در توفیق مدیر مسجد عنایت اکثری دارااست. بنابر این در مورد آشنایی فضا می بایست به هر دو جنبه اعتنا گردد هم به شرایط و منزلت اجتماعی و هم به وضعیت و جایگاهی جغرافیایی.

برای مدیر مسجد آشنایی مقام و شرایط مسجد هم از نگاه آرمانی و هم از حیث واقع ضروری میباشد. زیرا غرض از مدیر مسجد ارتقای وضعیت فعلی مسجد به حالت آرمانی میباشد. سازه بر این بایستی ابتدا رده فعلی مسجد در جامعه و منزلت آرمانی آن معلوم خواهد شد و آن‌گاه با نرم‌افزار های مدیریتی منزلت فعلی به مقام آرمانی ارتقاء داده گردد و هم اینگونه احاطه بی نقص به حالت جغرافیایی مسجد ما یحتاج میباشد، زیرا بعضا از مساجد از نگاه محیطی رده جهانی دارا هستند و بعضا از مساجد مجموعاَ مملکت، و برخی به طور کلی شهر حائز اهمیت اند در حالی که بخش اعظمی از مساجد تنها مسجد محله و یا این که روستا می باشند. اما می بایست اعتنا داشت که آشنایی شرایط اجتماعی مسجد یک گفت و گو نظری و فکری میباشد و به مبانی فقهی، فلسفی و سیاسی بستگی دارااست، که به بخشی از آن در بخش مبانی رئیس مسجد اشاره شد، در حالی که آشنایی شرایط جغرافیایی مسجد به آشنایی دور و اطراف جغرافیایی و حالت مکانی مسجد بستگی دارااست.

التفات شرایط جغرافیایی مسجد در رئیس مسجد
مسجد با دقت به شرایط وقتی، مکانی، جغرافیایی، تاریخی و عقیدتی دارنده درجات گوناگون از عنایت میباشد. این مقاله در فقه به روشنی اورده شده میباشد که اجر نماز جماعت در مسجد جامع با مسجد محله و قوم و قبیله تفاوت داراست. در روایتی از پیامبر الله (صلی الله علیه و آله وسلم) نقل گردیده است که اجر نماز در مسجد اینجانب ده هزار موازی اجر نماز در دیگر مساجد میباشد و اجر نماز در مسجد الحرام صد هزار موازی دیگر مساجد میباشد.

عن الصادق جعفر بن محمد ( علیه السلام )، عن آبائه ( علیهم السلام ) قال : قال پیامبر الله ( صلى الله علیه وآله ) : صلاة فی مسجدی هذا تعدل عند الله عشرة آلاف صلاة فی غیره اینجانب المساجد إلا المسجد الحرام، فإن الصلاة فیه تعدل مائة ألف صلاة ([56] )

خلال این در فقه بعضی مساجد از فضیلت هایی بخش اعظمی شامل است به گونه ای که مهاجرت برای عبادت در آن ها تشویق گردیده‌است. روایاتی وارداتی میباشد که مسافرت جز به سوی چهار مسجد روا وجود ندارد مسجد الحرام، مسجد النبی، مسجد الاقصی و مسجد کوفه

وقال أمیر المؤمنین علیه السلام : " لا تشد الرحال إلا إلى ثلاثة مساجد : المسجد الحرام، ومسجد فرستاده الله صلى الله علیه وآله، ومسجد الکوفة ". ([57] )

هم اینگونه روایاتی در باره اجر نماز در مسجد قبا ([58] ) و یا این که مسجد غدیر ([59] ) و بعضا مسجد دیگر وارداتی میباشد. این احادیث این واقعیت را نشانه میدهد که از دید فقاهتی و عقیدتی مساجد از التفات و فضیلت های متفاوتی بر خور دارا‌هستند طبعا مدیر این مساجد هم از مداقه متفاوتی شامل است، برای مثال مدیر مسجد الحرام رئیس جهانی و بشری میباشد. بایستی در مدیر آن همگی ی انسانها و همگی ی بشریت مد حیث باشد و لذا احکام و اثرها اساسی بر آن تر و تمیز میباشد، مثلا به صورت مثال این که درصورتی که کسی در مقبره که محدوده ای بالاتر از شهر مکه را دربرمیگیرد، وارد گردد، در مدد میباشد و در ماه ها حرام حتی کسی حق اسیب به هیچ مو جود جانداری را ندارد. اینگونه چیزی برای هیچ مسجدی حتی مسجد الاقصی نیست.

تفاوت عنایت و اعتبار مساجد تا حد متعددی به منزلت و وضعیت جغرافیایی مساجد بستگی دارااست به صورتی که می اقتدار اظهار کرد جايگاه عنایت مساجد غالباً به شرایط مکانی و جغرافیایی مسجد در محله، شهر، مملکت و یا این که عالم بستگی دارااست. معمولاً مساجدی که در راس محله، شهر، سرزمین و یا این که ناحیه ای از دنیا جای‌دارد از عنایت و درجات بالاتری بهره مند اند. مسجد الحرام و یا این که مسجد النبی و یا این که مسجد الاقصی و یا این که مساجد کوفه زیرا در مرکز ها مذهبی واقع گردیده اند، حائز اهمیت جهانی میباشند و هم اینگونه هر مسجدی که شرایط فرا محلی و یا این که فراملی پیدا نماید، در رئیس این مساجد می بایست نگاه جهانی داشت، در حالی که در مساجد اساسی پایتخت بایستی نگاهی ملی و کشوری داشت و در مساجد جامع راءس شهر می بایست نگاهی به تک تک شهر داشت در حالی که در مساجد محله و یا این که روستا این نگاه محصور به محله و روستا میباشد. همانطور که در رئیس یک بنگاه اقتصادی آشنایی بازار مصرف نقش مهمی دارااست، در رئیس یک مسجد هم آشنایی شرایط جغرافیایی نقش اصلی دارااست. این مداقه در یک بنگاه اقتصادی تماما تعریف و تمجید گردیده و پر‌نور میباشد که برای منفعت دهی یک بنگاه اقتصادی بایستی ارتباط عرصه و تقاضا تماما مشخص و معلوم باشد. و این ارتباط به جز از روش آشنایی بازار مصرف به دست نمی آید. در مدیر مساجد هم بایستی در میان طرح ریزی و نیازها و حق تقدم ها ارتباط ای وجود داشته باشد که‌این ارتباط جز از روش آشنایی گوشه و کنار به دست نمی آید. تردیدی وجود ندارد که دربین نیازها و حق تقدم هایی که در یک مسجد با حالت جهانی مطرح میباشد با نیازها و حق تقدم هایی مساجد که در سطح یک مرزو بوم و یا این که شهر و یا این که یک محله و روستا میباشد تفاوت های اکثری قادر است وجود داشته باشد. به هر درحال حاضر در رئیس یک مسجد، آشنایی گوشه و کنار برای فهم و شعور نیازها و حق تقدم ها، التفات مهم داراست. و می بایست حالت هنگامی، مکانی، شرایط تاریخی و جغرافیایی و... را آیتم دقت قرار اعطا کرد. نیازهای ساکنان یک محله و بازاریان با نیازهای سرباز منزل ها و مرکز ها مجتمع های آموزشی اکثری گوناگون میباشد. ضروری میباشد که در مدیر هر مسجد نیازها و حق تقدم های نماز گزاران و همسایگان مسجد مد لحاظ باشد. از نگاه تشکیلاتی هم این تفاوت مطرح میباشد. مسجد محله تمامی کارهایش بوسیله عموم محله اعمال می گردد اما مسجد جامع یا این که مسجد مرکزها همگانی مثل پادگان و مجتمع آموزشی و یا این که کارگاه های تبارک مختلف میباشد. و ساماندهی این مساجد مستلزم متولی و مدیر خاص میباشد. مدیریت مسجد بایستی این آشنایی را شخصا به دست آورد.

غرض شناسی
سومی عنصر و رکن مدیر خصوصا در حوزه اجتماعی، سیاسی و فرهنگی غرض مندی یک سازمان و معین بودن و معلوم بودن هدف ها آن میباشد. در تعریف و تمجید مقصود اورده شده که «مقصود عبارت میباشد از نقطه ای که عملکرد ها معطوف وصال به آن میباشد.» ([60] ) سازه بر این مدیریت بایستی نقطه ای را که می بایست تلاشهایش معطوف به وصال به آن نقطه باشد، بداند. از جمله در یک بنگاه اقتصادی غرض استحصال منفعت بیشتر میباشد، در حالی که در یک سالن ورزشی غرض دستیابی پیرزوی در میدان ورزشی میباشد، همین طور هدفها در قسمت های نظامی، سیاسی و فرهنگی تماما با هم تفاوت دارااست. مدیر مسجد می بایست در راستای تحقق اهدافی که برای مسجد در شرع مقدس اسلام آورده شده، باشد. سازه بر این مدیریت مسجد زمانی چیره میباشد که اهدافی را که برای مسجد نقل شده پژوهشگر نماید در غیر این شکل این مدیر نا چیره میباشد. از این رو برای رئیس مسجد پیش از هر چیزی، موردنیاز وضروری میباشد اهدافی را که در شرع برای مسجد گفته شده میباشد، بشناسد و با دقت بدین هدف ها به مدیر مسجد بپردازد.

افزون بر غرض شناسی غرض گزاری هم در رئیس بسیار مداقه. هدف از مقصود گزاری مرتبه بندی و حق تقدم گزاری، هدف ها میباشد. به هر هم اکنون اکثری از مواقع وصال به تمامی هدفها ممکن وجود ندارد و یا این که سهل وجود ندارد، در اینگونه مواردی هنر رئیس، این میباشد که، اهداف یا این که درجاتی از هدف ها را که تحقق آن ممکن میباشد، معین نماید، در برخی مواقع وصال به مقصود نیازمند گزراندن مراحلی میباشد، هنر این مدیریت میباشد که با دوراندیشی معلوم نماید که چهت نیل به مقصود، چه مراحلی را بایستی طی نماید. هدف ها را می شود به دو تیم کلی تقسیم کرد :

هدف ها غایی یا این که روش بردی،

هدف ها عملیاتی یا این که کاربردی.

هدف از هدف ها غایی یا این که هدف ها استراتژیکی و روش بردی، هدف ها کلی ونهایی میباشد که بیان‌کننده فلسفه وجودی مسئله آیتم رئیس میباشد. به عنوان مثال تأسیس یک کارگاه به چه هدفی بوده میباشد یا این که تشریع مسجد برای چه هدفی میباشد. به صورت نمونه در قرآن مهربان در باره مسجد آمده میباشد. «فیه رجال یحبون ان یتطهروا.[61].» این یک غرض استراتژیک میباشد. که غرض بنای مسجد و فلسفه تشریع آن را ذکر می نماید. هم اینگونه تزکیه، زهد و ایمان اموری میباشد که فلسفه وجودی مسجد را ذکر می نماید. این هدف ها را می قدرت هدف ها آخری هم نامید.

غرض از هدف ها کاربردی، اهدافی میباشد که در مسیر وصال به هدف ها شیوه بردی جای دارد. برای مثال برای حصول فایده بیشتر که غرض آخری تأسیس یک سوله میباشد، می بایست ایجاد بیشتر داشت. فایده بیشتر مقصود پایانی و راده بردی میباشد و ایجاد بیشتر غرض کاربردی.

تفاوت اساسی هدف ها رویکرد بردی و آخری با هدف ها کاربردی این میباشد که هدف ها کاربردی مطلق نیستند، ممکن میباشد در بعضی حالات از غرض بودن بازبمانند. برای مثال در کارخانه های تولیدی که غالبا ساخت بیشتر سبب ساز فایده بیشتر میباشد، ساخت و ساز بیشتر یک غرض کاربردی میباشد، درصورتی که بر تاثیر اشباع بازار ساخت و ساز بیشتر، سبب کاهش بهره گردد، در این حالت، دیگر ساخت بیشتر مقصود وجود ندارد و کاهش ساخت‌و‌ساز مقصود کاربردی و تاکتیکی می گردد. این از مهارت ها و هنر مدیریت میباشد که چهت نیل به غرض استراتژیک مقاصد تاکیتکی قابل قبولی را اتخاذ نماید.

هدف ها غایی مسجد
هدف ها آخری و خط مش بردی مدیر مسجد، به عبارتی هدف ها تشریع مسجد میباشد. زیرا رئیس مسجد برای تحقق هدف ها تشریع مسجد میباشد. اما در رئیس مسجد تطبیق این هدف ها با مقتضیات فرصت می بایست گزینه اعتنا قرار گیرد. به هر هم اکنون هر بعد از ظهر و مکانی مقتضیات و شرائط خاصی دارااست که می بایست با توجًه به آن متقضیات و شرائط به رئیس مسجد و تحقق هدف ها آن کوشش کرد. هدف ها آخری مسجد و مدیر مسجد چیزهایی میباشد که در آئین اسلام چهت نیل به کمال پیشنهاد شد‌ه‌است. آئین، شریعت،‌ عبادت، مسجد، نماز، روزه، و... تمامی برای این میباشد که بشر به بدون نقص برسید و اساسا آیین چهت نیل به کمال میباشد. در قرآن کریم ومهربان از جایگاه کمال انسانی «صبغة الله» تعبیر و تفسیر شد‌ه‌است.

صبغة الله ومن أحسن اینجانب الله صبغة ونحن له عابدون [ بقرة 138 ]

رنگ خدایی (بپذیرید! رنگ ایمان و توحید ) و چه رنگی از رنگ خدایی بهترند میباشد؟» و ما صرفا او‌را عبادت می‏کشند،

«صبغة الله» یعنی رنگ خدایی. غرض از رنگ خدای این میباشد که آدم چنان باشد که معبود منظور میباشد. وصال به آن منزلت مستلزم اوصافی میباشد که بایستی در بشر صورت بگیرد. این اوصاف به عبارتی هدف ها پایانی رئیس مسجد میباشد. در شرایطی که مسجدی ویا مدیریت مسجدی بتواند، آدم هایی را تربیت نماید که رنگ خدایی داشته باشند و چنان باشند که خدا منظور میباشد، این کمال موفقیت میباشد. با رسیدگی آیه ها قرآن و احادیث اوصاف و ویژگیهای پایین را می شود به تیتر غرض پایانی مساجد معرفی کرد: