ده دستور
دَه فَکتاب داستان آیاتی از تورات میباشد که در کوه سینا بر حضرت موسی(ع) نازل شد و دربرگیرنده اوامر اساسی توحیدی و اجتماعی میباشد. بهاین فرامین در انجیل و قرآن کریم و مهربان هم اشاره پک پذیرایی ترحیم مشهد گردیده است.
محتوا
ده امر از ریشه یونانی deda logoi و در عبری aseret ha-dvarim به معنای ده گفتار میباشد.[۱] تعبیر و تفسیر ده دستور از خویش تورات گرفته گردیدهاست: «(آفریدگار) سخنان این عهد، (یعنی) به عبارتی ده دستور را روی آن لوحها نوشت».[۲] اسم دیگر ده امر، احکام دهگانه موسی(ع) میباشد.[۳] سه ماه بعداز خروج بنی اسرائیل از مصر، حضرت موسی(ع) به یاور یوشع به کوه سینا رفت و چهل روز در آنجا ماند. در همین برهه زمانی الواح بر وی نازل شد.
ده امر، دستوراتی بود که بر روی الواحل درج شده بود و بر حضرت موسی(ع) نازل شوید.[۴]به گفته تورات این ده دستور به انگشت آفریدگار در دو لوح سنگی مندرج میباشد ولی بقیه احکام تورات را موسی(ع) نوشت.[۵] این ده امر را ریشه بقیه امرها و احکام تورات دانستهاند. ده دستور به طورهای مختلفی در تورات شمارش گردیده است. که محتوای پر اسم و رسم آن به گستردن ذیل میباشد:
از سابقترین سنگنبشتههای ده امر
پروردگار با موسی صحبت اذعان کرد و این احکام را صادر کرد:
اینجانب معبود، خدای تو هستم، به عبارتی خدایی که تورا از اسارت و بندگی مصر آزاد کرد.
تورا خدایان دیگر غیر از اینجانب نباشد. هیچسیرتکامل بتی به صورت حیوان یا این که پرنده یا این که ماهی برای خویش مساز. در قبال آن ها زانو نزن و آنان را پرستش مکن؛ چون اینجانب که معبود، خدای تو می باشم خدای غیوری هستم و عده ای را که با اینجانب دشمنی نمایند، مجازات میکنم. این مجازات مشمول درحال حاضر فرزندان آن ها تا نسل سوم و چهارهم میشود. البته بر افرادی که منرا دوست داشته باشند و اوامر منرا تاسی نمایند تا هزار پشت عفووبخشش میکنم.
از اسم اینجانب که معبود، خدای تو هستم سوءاستفاده مکن. درصورتیکه اسم منرا با بیاحترامی به گویش بیاوری یا این که به آن پیمان لاف بخوری تورا مجازات میکنم.
روز سبت (روز شنبه) را به خاطر داشته باش و آن را مقدس بدار. در هفته، شش روز عمل کن، اما در روز هفتم که سَبْتِ پروردگار میباشد هیچ کاری مکن؛ خیر خودت، خیر پسرت، خیر دخترت، خیر غلامت، خیر کنیزت، خیر مهمانت و خیر چهارپایانت. زیرا خدا در شش روز عرش و زمین و دریا و هرچه را که در آنهاست آفرید و روز هفتم دست از فعالیت کشید. پس وی روز سَبْت را خوش یمن خواند و آن را روز استراحت انتخاب نمود.
بابا و مادرت را احترام کن تا در سرزمینی که خدا، خدای تو به تو خواهد داد قدمت وقت گیر داشته باشی.
قتل نکن.
زنا نکن.
دزدی نکن.
لاف مگو.
دیده طمع به فرآورده و ناموس دیگر افراد نداشته باش. به پندار تصاحب غلام و کنیز، گاو و خر و اموال اهل یک محلات مباش.[۶]
توضیحی دربارهی محتوا
میقدرت اعلام کرد دستور اول به تهیه ارتباط آدم و آفریدگار میپردازد و اوامر آتی مرتبط با دستورها اجتماعی میباشد.[۷]
در دستور اولیه به توحید می پردازد و در آن خصوصیت حلولگرایی به معنای ارتباط خاص آفریدگار با بنیاسرائیل و کینه ورزی از غیر یهودیها یعنی مصریها چشم می شود.
در خصوص دستور چهارم یعنی تعطیل بودن شنبه دو استدلال اورده شده میباشد اولیه اینکه این روز مقدس میباشد؛ چون روزی میباشد که آفریدگار در آن خاندان بنیاسرائیل را از مصر بیرون کرد و استدلال دوم اینکه روزی میباشد که پروردگار بعداز خلقت فقید در شش روز، شنبه را به استراحت پرداخت پس شما هم درین روز شغل نکنید و استراحت فرمایید.[۸][۹]
عیب گیری
بعضا از دانشمندان معاصر غربی اشکالاتی را مطرح کرده و معتقدند این ده دستور نمیتوانسته در آن فرصت نازل گردیده باشد. جان ناس بعد از بیان آیه ها ده دستور در تورات اینگونه میاورد: «به خیر و خوبی بدیهی میباشد کهاین کلمات نمیتواند اصل میثاق خویشاوندان با یهوه باشد چونکه فحوای آن با زندگانی یک جانبه فلاحتی و کشاورزی هم خوانی میباشد و با حیات صحراگردی و کویرنشینی سازگار وجود ندارد.(فرصت نزول ده دستور، خاندان بنیاسرائیل در کویر بودهاند) معین می گردد که آن عبارات زمانی گفته شد که بستگان در مملکت خویش سکنی گزید».[۱۰]
سرگذشت
نوشتهیعلمیٔ مهم: الواح موسی(ع)
حضرت موسی(ع) بعداز رجوع از میقات و دیدن گوساله پرستی قبیله، الواح را بر زمین زد که در تاثیر آن الواح شکسته شد[۱۱] بقایای الواح اولیه و یا این که الواح دوم که ده دستور بر آن درج شده بود را حضرت موسی(ع) در صندوقی قرار بخشید[۱۲] که به آن، از این جهت که الواح و ده امر یعنی پیمان خدا با بنیاسرائیل در آن بود، تابوت قسم گفته می شد.[۱۳][۱۴]
در غایت بعد از حمله بُخْتُنَصَّر به اورشلیم و فساد محل پرستش، تابوت قسم و الواحی که در داخل آن بودند، مفقود شد.[۱۵] براساس بعضی احادیث، امام فرصت(عج) بعداز ظهور، تابوت عهدوپیمان را از غاری در انطاکیه بیرون خواهد کرد.[۱۶]
براساس کتاب مقدس، سلیمان(ع) این تابوت را در محل عبادت اولیه اورشلیم و در قدس الاقداس قرار اعطا کرد و بعداز آن نیز در همانجا ماند.[۱۷]
ده دستور
دَه فَکتاب داستان آیاتی از تورات میباشد که در کوه سینا بر حضرت موسی(ع) نازل شد و دربرگیرنده اوامر اساسی توحیدی و اجتماعی میباشد. بهاین فرامین در انجیل و قرآن کریم و مهربان هم اشاره پک پذیرایی ترحیم مشهد گردیده است.
محتوا
ده امر از ریشه یونانی deda logoi و در عبری aseret ha-dvarim به معنای ده گفتار میباشد.[۱] تعبیر و تفسیر ده دستور از خویش تورات گرفته گردیدهاست: «(آفریدگار) سخنان این عهد، (یعنی) به عبارتی ده دستور را روی آن لوحها نوشت».[۲] اسم دیگر ده امر، احکام دهگانه موسی(ع) میباشد.[۳] سه ماه بعداز خروج بنی اسرائیل از مصر، حضرت موسی(ع) به یاور یوشع به کوه سینا رفت و چهل روز در آنجا ماند. در همین برهه زمانی الواح بر وی نازل شد.
ده امر، دستوراتی بود که بر روی الواحل درج شده بود و بر حضرت موسی(ع) نازل شوید.[۴]به گفته تورات این ده دستور به انگشت آفریدگار در دو لوح سنگی مندرج میباشد ولی بقیه احکام تورات را موسی(ع) نوشت.[۵] این ده امر را ریشه بقیه امرها و احکام تورات دانستهاند. ده دستور به طورهای مختلفی در تورات شمارش گردیده است. که محتوای پر اسم و رسم آن به گستردن ذیل میباشد:
از سابقترین سنگنبشتههای ده امر
پروردگار با موسی صحبت اذعان کرد و این احکام را صادر کرد:
اینجانب معبود، خدای تو هستم، به عبارتی خدایی که تورا از اسارت و بندگی مصر آزاد کرد.
تورا خدایان دیگر غیر از اینجانب نباشد. هیچسیرتکامل بتی به صورت حیوان یا این که پرنده یا این که ماهی برای خویش مساز. در قبال آن ها زانو نزن و آنان را پرستش مکن؛ چون اینجانب که معبود، خدای تو می باشم خدای غیوری هستم و عده ای را که با اینجانب دشمنی نمایند، مجازات میکنم. این مجازات مشمول درحال حاضر فرزندان آن ها تا نسل سوم و چهارهم میشود. البته بر افرادی که منرا دوست داشته باشند و اوامر منرا تاسی نمایند تا هزار پشت عفووبخشش میکنم.
از اسم اینجانب که معبود، خدای تو هستم سوءاستفاده مکن. درصورتیکه اسم منرا با بیاحترامی به گویش بیاوری یا این که به آن پیمان لاف بخوری تورا مجازات میکنم.
روز سبت (روز شنبه) را به خاطر داشته باش و آن را مقدس بدار. در هفته، شش روز عمل کن، اما در روز هفتم که سَبْتِ پروردگار میباشد هیچ کاری مکن؛ خیر خودت، خیر پسرت، خیر دخترت، خیر غلامت، خیر کنیزت، خیر مهمانت و خیر چهارپایانت. زیرا خدا در شش روز عرش و زمین و دریا و هرچه را که در آنهاست آفرید و روز هفتم دست از فعالیت کشید. پس وی روز سَبْت را خوش یمن خواند و آن را روز استراحت انتخاب نمود.
بابا و مادرت را احترام کن تا در سرزمینی که خدا، خدای تو به تو خواهد داد قدمت وقت گیر داشته باشی.
قتل نکن.
زنا نکن.
دزدی نکن.
لاف مگو.
دیده طمع به فرآورده و ناموس دیگر افراد نداشته باش. به پندار تصاحب غلام و کنیز، گاو و خر و اموال اهل یک محلات مباش.[۶]
توضیحی دربارهی محتوا
میقدرت اعلام کرد دستور اول به تهیه ارتباط آدم و آفریدگار میپردازد و اوامر آتی مرتبط با دستورها اجتماعی میباشد.[۷]
در دستور اولیه به توحید می پردازد و در آن خصوصیت حلولگرایی به معنای ارتباط خاص آفریدگار با بنیاسرائیل و کینه ورزی از غیر یهودیها یعنی مصریها چشم می شود.
در خصوص دستور چهارم یعنی تعطیل بودن شنبه دو استدلال اورده شده میباشد اولیه اینکه این روز مقدس میباشد؛ چون روزی میباشد که آفریدگار در آن خاندان بنیاسرائیل را از مصر بیرون کرد و استدلال دوم اینکه روزی میباشد که پروردگار بعداز خلقت فقید در شش روز، شنبه را به استراحت پرداخت پس شما هم درین روز شغل نکنید و استراحت فرمایید.[۸][۹]
عیب گیری
بعضا از دانشمندان معاصر غربی اشکالاتی را مطرح کرده و معتقدند این ده دستور نمیتوانسته در آن فرصت نازل گردیده باشد. جان ناس بعد از بیان آیه ها ده دستور در تورات اینگونه میاورد: «به خیر و خوبی بدیهی میباشد کهاین کلمات نمیتواند اصل میثاق خویشاوندان با یهوه باشد چونکه فحوای آن با زندگانی یک جانبه فلاحتی و کشاورزی هم خوانی میباشد و با حیات صحراگردی و کویرنشینی سازگار وجود ندارد.(فرصت نزول ده دستور، خاندان بنیاسرائیل در کویر بودهاند) معین می گردد که آن عبارات زمانی گفته شد که بستگان در مملکت خویش سکنی گزید».[۱۰]
سرگذشت
نوشتهیعلمیٔ مهم: الواح موسی(ع)
حضرت موسی(ع) بعداز رجوع از میقات و دیدن گوساله پرستی قبیله، الواح را بر زمین زد که در تاثیر آن الواح شکسته شد[۱۱] بقایای الواح اولیه و یا این که الواح دوم که ده دستور بر آن درج شده بود را حضرت موسی(ع) در صندوقی قرار بخشید[۱۲] که به آن، از این جهت که الواح و ده امر یعنی پیمان خدا با بنیاسرائیل در آن بود، تابوت قسم گفته می شد.[۱۳][۱۴]
در غایت بعد از حمله بُخْتُنَصَّر به اورشلیم و فساد محل پرستش، تابوت قسم و الواحی که در داخل آن بودند، مفقود شد.[۱۵] براساس بعضی احادیث، امام فرصت(عج) بعداز ظهور، تابوت عهدوپیمان را از غاری در انطاکیه بیرون خواهد کرد.[۱۶]
براساس کتاب مقدس، سلیمان(ع) این تابوت را در محل عبادت اولیه اورشلیم و در قدس الاقداس قرار اعطا کرد و بعداز آن نیز در همانجا ماند.[۱۷]

تفاوت پذیرایی مراسم ترحیم خانوادگی و مراسمهای پرجمعیت