ورود معترضان به مدینه و توبه عثمان
هنگامی که معارضان به قربت مدینه رسیدند، عثمان، امام علی(ع) را واسطه کرد تا آنهارا به مصر بازگرداند.[۸] به نقل از منابع، عثمان به معترضان تعهد بخشید که اشخاص تبعیدشده، بازگردانده شوند، در تقسیم بیتالمال عدل و داد رعایت گردد و اشخاص سپردهدار و کار کشته بر کارها گمارده گردند.[۹] همینطور عثمان بر منبر رفت و از تلاش خویش توبه و استغفار کرد و عموم را بر آنچه ذکر کرد، شاهد گرفت.[۱۰] بعد از آن معترضان به شهرهای خویش پک پذیرایی ترحیم مشهد بازگشتند.[۱۱]
برگشت معترضان به مدینه
معترضان در برگشت از مدینه، غلام خلیفه را یافتند که طومارای را نهفته کرده بود.[۱۲] این طومار با مُهر خلیفه بود و در آن به قتل و زندان شورشیان امر داده گردیده بود. شورشیان بعد از به دست آوردن طومار به مدینه برگشتند.[۱۳] کوفیان نیز بعداز استحضار به سمت مدینه بازگشتند.[۱۴] شورشیان به نزد امام علی(ع) رفتند و با وی به نزد عثمان رفتند. عثمان قسم حافظه کرد که خیر طومارای نوشته و خیر از آن استحضار داشته میباشد.[۱۵] البته شورشیان قانع نشدند و گفتند عثمان می بایست از خلافت گوشهگیری نماید[۱۶] عثمان کلام آن ها را نپذیرفت با این اکنون اذعان کرد حاضر میباشد توبه نماید. شورشیان با استناد توبه قبل وی و شکستن آن، گفتند فقط به گوشهگیری عثمان از خلافت راضی میگردند و در اینراه یا این که کشته میشوند یا این که عثمان را میکشند.[۱۷]
محاصره منزل عثمان
معترضان منزل عثمان را محاصره کرده و از ورود آب و خوراک به درون منزل دوری کردند.[۱۸] محاصرهکنندگان عده ای از مصر، بصره، کوفه و بخشی از هم محلی مدینه بودند.[۱۹] محاصره منزل عثمان چهل روز زمان برد[۲۰] درین بازه عثمان به معاویه و ابنعامر طومار نوشته و از آن ها درخواست امداد کرد.[۲۱] همینطور بهامر امام علی(ع)، امام حسن(ع) به یار و همدم عده ای زیرا عبدالله بن زبیر و مروان بن حکم از منزل عثمان حفظ میکردند.[۲۲]
عثمان از امام علی(ع)، طلحه، زبیر و همسران نبی درخواست کرد به وی آب برسانند.[۲۳] امام علی(ع) و امحبیبه همسر نبی، اولی عده ای بودند که کوشش کردند به عثمان آب برسانند البته شورشیان بازدارنده شدند.[۲۴] امام علی(ع) بعد از پرهیز از ورود آب و طعام، شورشیان را مذمت کرده و فعالیت آنهارا خیر مشابه فعالیت مؤمنان و خیر حتی کافران دانست و اظهار کرد به چه عامل حصر و قتل اورا جایز می دانید.[۲۵] اما بعضی تیمها به طور مخفی به خلیفه آب رساندند.[۲۶]
قتل و دفن عثمان
درباره قتل عثمان نقلهای مختلفی وجود دارااست.[۲۷] براساس برخی نقلها ابتدا گروهی به منزل حمله کردند و اشخاص در منزل، آن ها را خارج کردند. مجدد حمله کردند درین حمله عثمان کشته شد[۲۸] و انگشتان دست نائله همسر وی جدا شوید.[۲۹]
قتل عثمان را ۱۸ ذیالحجه سال ۳۵ هجری دانستهاند.[۳۰] روز کشته شدن عثمان در تاریخ به «حادثه یوم الدار» نیز پر اسم و رسم گشته میباشد.[۳۱] سازه به گزارشی که طبری نقل کرده لاشه عثمان تا سه روز رها شد. بعداز آن تنی یکسری لاشه اورا به طرف بقیع بردند ولی جمعای بازدارنده دفن وی در بقیع شدند از اینرو وی در حُشّ کَوکَب (آرامستان یهودیان) دفن شد، و ابعاد معاویه این جای را به بقیع ادامه داد.[۳۲]
ورود معترضان به مدینه و توبه عثمان
هنگامی که معارضان به قربت مدینه رسیدند، عثمان، امام علی(ع) را واسطه کرد تا آنهارا به مصر بازگرداند.[۸] به نقل از منابع، عثمان به معترضان تعهد بخشید که اشخاص تبعیدشده، بازگردانده شوند، در تقسیم بیتالمال عدل و داد رعایت گردد و اشخاص سپردهدار و کار کشته بر کارها گمارده گردند.[۹] همینطور عثمان بر منبر رفت و از تلاش خویش توبه و استغفار کرد و عموم را بر آنچه ذکر کرد، شاهد گرفت.[۱۰] بعد از آن معترضان به شهرهای خویش پک پذیرایی ترحیم مشهد بازگشتند.[۱۱]
برگشت معترضان به مدینه
معترضان در برگشت از مدینه، غلام خلیفه را یافتند که طومارای را نهفته کرده بود.[۱۲] این طومار با مُهر خلیفه بود و در آن به قتل و زندان شورشیان امر داده گردیده بود. شورشیان بعد از به دست آوردن طومار به مدینه برگشتند.[۱۳] کوفیان نیز بعداز استحضار به سمت مدینه بازگشتند.[۱۴] شورشیان به نزد امام علی(ع) رفتند و با وی به نزد عثمان رفتند. عثمان قسم حافظه کرد که خیر طومارای نوشته و خیر از آن استحضار داشته میباشد.[۱۵] البته شورشیان قانع نشدند و گفتند عثمان می بایست از خلافت گوشهگیری نماید[۱۶] عثمان کلام آن ها را نپذیرفت با این اکنون اذعان کرد حاضر میباشد توبه نماید. شورشیان با استناد توبه قبل وی و شکستن آن، گفتند فقط به گوشهگیری عثمان از خلافت راضی میگردند و در اینراه یا این که کشته میشوند یا این که عثمان را میکشند.[۱۷]
محاصره منزل عثمان
معترضان منزل عثمان را محاصره کرده و از ورود آب و خوراک به درون منزل دوری کردند.[۱۸] محاصرهکنندگان عده ای از مصر، بصره، کوفه و بخشی از هم محلی مدینه بودند.[۱۹] محاصره منزل عثمان چهل روز زمان برد[۲۰] درین بازه عثمان به معاویه و ابنعامر طومار نوشته و از آن ها درخواست امداد کرد.[۲۱] همینطور بهامر امام علی(ع)، امام حسن(ع) به یار و همدم عده ای زیرا عبدالله بن زبیر و مروان بن حکم از منزل عثمان حفظ میکردند.[۲۲]
عثمان از امام علی(ع)، طلحه، زبیر و همسران نبی درخواست کرد به وی آب برسانند.[۲۳] امام علی(ع) و امحبیبه همسر نبی، اولی عده ای بودند که کوشش کردند به عثمان آب برسانند البته شورشیان بازدارنده شدند.[۲۴] امام علی(ع) بعد از پرهیز از ورود آب و طعام، شورشیان را مذمت کرده و فعالیت آنهارا خیر مشابه فعالیت مؤمنان و خیر حتی کافران دانست و اظهار کرد به چه عامل حصر و قتل اورا جایز می دانید.[۲۵] اما بعضی تیمها به طور مخفی به خلیفه آب رساندند.[۲۶]
قتل و دفن عثمان
درباره قتل عثمان نقلهای مختلفی وجود دارااست.[۲۷] براساس برخی نقلها ابتدا گروهی به منزل حمله کردند و اشخاص در منزل، آن ها را خارج کردند. مجدد حمله کردند درین حمله عثمان کشته شد[۲۸] و انگشتان دست نائله همسر وی جدا شوید.[۲۹]
قتل عثمان را ۱۸ ذیالحجه سال ۳۵ هجری دانستهاند.[۳۰] روز کشته شدن عثمان در تاریخ به «حادثه یوم الدار» نیز پر اسم و رسم گشته میباشد.[۳۱] سازه به گزارشی که طبری نقل کرده لاشه عثمان تا سه روز رها شد. بعداز آن تنی یکسری لاشه اورا به طرف بقیع بردند ولی جمعای بازدارنده دفن وی در بقیع شدند از اینرو وی در حُشّ کَوکَب (آرامستان یهودیان) دفن شد، و ابعاد معاویه این جای را به بقیع ادامه داد.[۳۲]

تفاوت پذیرایی مراسم ترحیم خانوادگی و مراسمهای پرجمعیت