فاسِقْ هر که از اوامر معبود نافرمانی مینماید. تکذیب آیههای قرآن، عهد و پیمانشکستن، جدا صله رحم و خرابی کردن از خصوصیتهای گناهکار دانسته گردیده است. گناهکار أحکام خاصی در فقه و صحبت داراست؛ مثلا این که گناهکار نمیتواند به جایگاه امامت رسد، نمیتواند امام جماعت باشد و شهادتش قابل قبول وجود ندارد. متفکران شیعه امامیه معتقدند، صرفا کافر (خیر مسلمان گناه کار) به عذاب ابدی در گیر پک پذیرایی ترحیم مشهد میشود.
معنیشناسی
فسق در لغت به معنای نافرمانی و رخنه امر معبود و خروج از رویکرد حق و تصمیم به گناه میباشد؛ از این رو، گناه کار کسی میباشد که در قبال امرها آفریدگار، نافرمانی مینماید و از رویکرد حق بیرون میشود.[۱] بعضا از لغت شناسان بیرون شدن غلط و توأم با خرابی هر چیزی از چیز دیگر را فسق دانستهاند مانند بیرون شدن رُطَب از پوستش.[۲] حسن مصطفوی، واژه و کلمه شناس قرآن، درباره فسق می گوید: ریشه واژه و کلمه فسق به معنای بیرون شدن از قوانین شرعی، عقلی یا این که طبیعی میباشد و مصادیقش قادر است بیرون شدن عبد از امر آفریدگار و اطاعت از وی و نیز خروج آشکارا و علنی از احکام و قانون ها و مقررات اسلامی و اخلاقی مانند حسادت، بخل، تکبر و طمع باشد. خارج زدن رطب از پوستش نیز مثالای از تحقق فسق در ضوابط حکم کننده بر طبیعت میباشد. او مفاهیمی مانند سوراخ و انحراف و ظلم و جور را از اسباب و اثاث معنای لغوی فسق دانسته میباشد.میباشد. [۳]
اوصاف گناه کار در قرآن
در قرآن برای گناه کار خصوصیتهای مختلفی نام بردهمیباشد؛ مثلا: نقض قسم خداپرستی، جدا لینکهای خویشاوندی و دوستی، خرابی در زمین[۴][۵]، تکذیب آیهها الهی[۶]، ظلم کردن[۷]، عدم تاسی از امرها خداوند[۸]، مستکبر بودن[۹]، از ذهن بردن معبود و در فیض، ابتلا به خودفراموشی[۱۰] و غیره.
ایمان و عذاب گناهکار
شیعه امامیه این نظر را دارد گناه کار، کافر وجود ندارد؛ و خلود(عذاب ابدی) مختص به کافر میباشد؛ و مسلمان حتی در صورتیکه گناه کار باشد، برای مدام در عذاب الهی باقی نمیماند و در معرض شفاعت یا این که عفو وبخشش آفریدگار میباشد.[۱۱]
ولی وعیدیه -که گروهی از خوارج میباشند- معتقدند که فعالیت پارسا بخشی از ایمان میباشد[۱۲]؛ و به همین جهت، هر که مرتکب گناهان کبیره می شود، کافر می شود و در فیض، مدام در عذاب باقی میماند.[۱۳]
مرجئه در مقابل وعیدیه میباشد و معتقدند که فعالیت با تقوا بخشی از ایمان وجود ندارد و هر که گناه کبیره ایفا می دهد، به ایمانش لطمه وارد نمیشود و بهشتی و جهنمی بودنش در آخرت مشخص و معلوم میگردد و موقتا معلوم وجود ندارد.[۱۴]
ولی معتزله در مخالفت با این ایده ها، عقیده «المنزلة فی مابین المنزلتین» (جایگاهی در بین دو منزلت شرک و ایمان) را طرح نموده است: گناهکار خیر بازهد میباشد و خیر کافر بلکه جایگاهش فی مابین آن دو میباشد؛ و به همین جهت، عاقبت اخروی وی نیز خیر جایزه خوب میباشد و خیر عذاب شدید بلکه عذاب بی آلایش میباشد.[۱۵] به یقین معتزله، هر که در حریق دوزخ وارد خواهد شد، برای وی خروجی از آن وجود ندارد.[۱۶]
اختلافی وجود ندارد که در حالتیکه گناهکار توبه نماید، پروردگار اورا میبخشاید و هدایت میکند و به خلود در عذاب گرفتار نمی شود:[۱۷] «ای افرادی که ایمان آورده اید، به سوی معبود توبه فرمائید، توبهای خالص؛ امیداست(با این عمل) پروردگارتان گناهانتان را ببخشد.»[۱۸]
گناهکار و امامت
شیعه امامیه اعتقاد دارد که گناه کار به جایگاه امامت نمی رسد؛ به این دلیل که گناهکار، ظالم میباشد[۱۹] و ظالم به رده امامت نمیرسد.[۲۰]
ولی اکثر اهل سنت معتقدند که بعداز انتخاب امام، در شرایطی که وی بهواسطه ظلم و غصب اموال و غیره گناه کار خواهد شد، از امامت عزل نمی شود و از مشروعیت ساقط نمی شود.[۲۱]
احکام دینی گناهکار
گناهکار احکام خاصی داراست به عنوان مثال این که غایب بودن کردن درباره فاسقی که آشکارا گناه مینماید و متجاهر به فسق میباشد، حرام وجود ندارد.[۲۲] شهادتش قابل قبول وجود ندارد[۲۳] و خبرش قابل تایید وجود ندارد و می بایست غیروابسته درباره صحت یا این که نادرستی خبرش مطالعه کرد.[۲۴] همینطور، گناهکار نمیتواند امام جماعت باشد.[۲۵]
جستارهای متعلق
فاسِقْ هر که از اوامر معبود نافرمانی مینماید. تکذیب آیههای قرآن، عهد و پیمانشکستن، جدا صله رحم و خرابی کردن از خصوصیتهای گناهکار دانسته گردیده است. گناهکار أحکام خاصی در فقه و صحبت داراست؛ مثلا این که گناهکار نمیتواند به جایگاه امامت رسد، نمیتواند امام جماعت باشد و شهادتش قابل قبول وجود ندارد. متفکران شیعه امامیه معتقدند، صرفا کافر (خیر مسلمان گناه کار) به عذاب ابدی در گیر پک پذیرایی ترحیم مشهد میشود.
معنیشناسی
فسق در لغت به معنای نافرمانی و رخنه امر معبود و خروج از رویکرد حق و تصمیم به گناه میباشد؛ از این رو، گناه کار کسی میباشد که در قبال امرها آفریدگار، نافرمانی مینماید و از رویکرد حق بیرون میشود.[۱] بعضا از لغت شناسان بیرون شدن غلط و توأم با خرابی هر چیزی از چیز دیگر را فسق دانستهاند مانند بیرون شدن رُطَب از پوستش.[۲] حسن مصطفوی، واژه و کلمه شناس قرآن، درباره فسق می گوید: ریشه واژه و کلمه فسق به معنای بیرون شدن از قوانین شرعی، عقلی یا این که طبیعی میباشد و مصادیقش قادر است بیرون شدن عبد از امر آفریدگار و اطاعت از وی و نیز خروج آشکارا و علنی از احکام و قانون ها و مقررات اسلامی و اخلاقی مانند حسادت، بخل، تکبر و طمع باشد. خارج زدن رطب از پوستش نیز مثالای از تحقق فسق در ضوابط حکم کننده بر طبیعت میباشد. او مفاهیمی مانند سوراخ و انحراف و ظلم و جور را از اسباب و اثاث معنای لغوی فسق دانسته میباشد.میباشد. [۳]
اوصاف گناه کار در قرآن
در قرآن برای گناه کار خصوصیتهای مختلفی نام بردهمیباشد؛ مثلا: نقض قسم خداپرستی، جدا لینکهای خویشاوندی و دوستی، خرابی در زمین[۴][۵]، تکذیب آیهها الهی[۶]، ظلم کردن[۷]، عدم تاسی از امرها خداوند[۸]، مستکبر بودن[۹]، از ذهن بردن معبود و در فیض، ابتلا به خودفراموشی[۱۰] و غیره.
ایمان و عذاب گناهکار
شیعه امامیه این نظر را دارد گناه کار، کافر وجود ندارد؛ و خلود(عذاب ابدی) مختص به کافر میباشد؛ و مسلمان حتی در صورتیکه گناه کار باشد، برای مدام در عذاب الهی باقی نمیماند و در معرض شفاعت یا این که عفو وبخشش آفریدگار میباشد.[۱۱]
ولی وعیدیه -که گروهی از خوارج میباشند- معتقدند که فعالیت پارسا بخشی از ایمان میباشد[۱۲]؛ و به همین جهت، هر که مرتکب گناهان کبیره می شود، کافر می شود و در فیض، مدام در عذاب باقی میماند.[۱۳]
مرجئه در مقابل وعیدیه میباشد و معتقدند که فعالیت با تقوا بخشی از ایمان وجود ندارد و هر که گناه کبیره ایفا می دهد، به ایمانش لطمه وارد نمیشود و بهشتی و جهنمی بودنش در آخرت مشخص و معلوم میگردد و موقتا معلوم وجود ندارد.[۱۴]
ولی معتزله در مخالفت با این ایده ها، عقیده «المنزلة فی مابین المنزلتین» (جایگاهی در بین دو منزلت شرک و ایمان) را طرح نموده است: گناهکار خیر بازهد میباشد و خیر کافر بلکه جایگاهش فی مابین آن دو میباشد؛ و به همین جهت، عاقبت اخروی وی نیز خیر جایزه خوب میباشد و خیر عذاب شدید بلکه عذاب بی آلایش میباشد.[۱۵] به یقین معتزله، هر که در حریق دوزخ وارد خواهد شد، برای وی خروجی از آن وجود ندارد.[۱۶]
اختلافی وجود ندارد که در حالتیکه گناهکار توبه نماید، پروردگار اورا میبخشاید و هدایت میکند و به خلود در عذاب گرفتار نمی شود:[۱۷] «ای افرادی که ایمان آورده اید، به سوی معبود توبه فرمائید، توبهای خالص؛ امیداست(با این عمل) پروردگارتان گناهانتان را ببخشد.»[۱۸]
گناهکار و امامت
شیعه امامیه اعتقاد دارد که گناه کار به جایگاه امامت نمی رسد؛ به این دلیل که گناهکار، ظالم میباشد[۱۹] و ظالم به رده امامت نمیرسد.[۲۰]
ولی اکثر اهل سنت معتقدند که بعداز انتخاب امام، در شرایطی که وی بهواسطه ظلم و غصب اموال و غیره گناه کار خواهد شد، از امامت عزل نمی شود و از مشروعیت ساقط نمی شود.[۲۱]
احکام دینی گناهکار
گناهکار احکام خاصی داراست به عنوان مثال این که غایب بودن کردن درباره فاسقی که آشکارا گناه مینماید و متجاهر به فسق میباشد، حرام وجود ندارد.[۲۲] شهادتش قابل قبول وجود ندارد[۲۳] و خبرش قابل تایید وجود ندارد و می بایست غیروابسته درباره صحت یا این که نادرستی خبرش مطالعه کرد.[۲۴] همینطور، گناهکار نمیتواند امام جماعت باشد.[۲۵]
جستارهای متعلق

تفاوت پذیرایی مراسم ترحیم خانوادگی و مراسمهای پرجمعیت