مجله خبری تشریفات

مامان
مامان عباس، بوسیله عقیل که نَسَب‌شناس بود به امام علی(ع) معرفی گردیده بود. امام علی(ع) از عقیل منظور بود همسری برای وی پیدا نماید که فرزندان دلیر و شجاعی به عالم بیاورد.[۶] بعضا نقل کرده‌اند که در شب عاشورا، زهیر بن قین پس از اگاهی از نگهبانی‌طومار شمر به عباس(ع) اعلام کرد: ای پسر امیرالمؤمنین، وقتی که پدرت خواست تزویج نماید به عمویت عقیل خاطرنشان کرد که برایش زنی از تبار دلاوران تفویض نماید تا برای وی فرزندی دلیر و شجاع به عالم بیاورد، فرزندی که یار و همدم حسین(ع) در کربلا باشد.[۷] اردوبادی تصریح نموده است ماجرای گفتگوی زهیر با عباس را به جز اسرار الشهاده در کتاب دیگری پک پذیرایی ترحیم مشهد ندیده میباشد.[۸]

لقب‌ها
ابوالفضل: مشهورترین لقب عباس میباشد.[۹] بعضا تیتر کرده‌اند که زیرا در قوم و قبیله بنی‌هاشم کسی که عباس اسم داشت، ابوالفضل خوانده می شد، به عباس(ع) نیز حتی‌در کودکی ابوالفضل گفته میشد.[۱۰] سید عبدالرزاق موسوی مقرم به گزارش کتاب «الجریدة فی أصول أنساب العلویین» نقل کرده که عباس (َع) فرزندی به اسم ادب داشت. ازاین‌رو، اورا ابوالفضل می خوانند.[۱۱]
ابوالقاسم: به جهت اینکه عباس(ع) فرزندی به اسم قاسم داشت، به وی ابوالقاسم نیز گفته می شد. این لقب در زیارت اربعین نیز آمده میباشد.[۱۲]
ابوالقِربَة: برخی معتقدند که‌این لقب بدین استدلال به وی داده گردیده است که در اتفاق کربلا یکسری توشه مشک آب به چادر‌ها پیروزی. این لقب در یک سری منبع مذکور میباشد.[۱۳] قِربَة به معنای مشک آب میباشد.[۱۴]
ابوالفَرجَة: عامل این لقب این میباشد که عباس(ع) در فعالیت افرادی که به وی متوسل می گردند گشایش تولید می‌نماید.[۱۵] فرجه به معنای گشایش و برطرف کردن حزن میباشد.[۱۶]ابوالفرجه لقبی در پوسته لقب می ماند. برهان آن هم برطرف کردن ناراحتی و گشایش در مشقت‌ها در فیض توسل به اوست.[مستلزم منبع]
لقب‌ها
زیارت الشهداء
السَّلَامُ عَلَی الْعَبَّاسِ بْنِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ، الْمِوَاسِی أَخَاهُ بِنَفْسِهِ، الْآخِذِ لِغَدِهِ مِنْ أَمْسِهِ، الْفَادِی لَهُ الْوَاقِی، السَّاعِی إِلَیهِ بِمَائِهِ الْمَقْطُوعَهِ یدَاهُ
درود بر عباس بن امیرالمؤمنین، که با جان خود برادرش را امداد میکرد، و به خیال وی از خویش می‌سپری شد، برای فردای قیامتش از دنیایش منفعت گرفت، خودش را فدای برادرش کرد و برای وی دربان و سرباز فداکاری بود، با وجودی که خویش تشنه بود همت کرد آبی رنگ را که داشت به حسین برساند، آنکه دو دستش بریده شد.
سید ابن طاووس، اقبال الاعمال، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۵۷۴.
برای عباس(ع) لقب‌ها زیادی مذکور که بعضا از این ا‌لقاب دیرین‌اند و بعضی نو که عموم مبنی بر صفات و فضایلش به وی نسبت داده‌اند.[۱۷] بعضی از لقب ها وی عبارتند از:

قمر بنی‌هاشم:[۱۸] بیان شده عباس را به دلیل صورت زیبایش، ماه بنی‌هاشم می‌گفتند.[۱۹]
باب‌الحوائج:[۲۰] به گفته بغدادی این کنیه دربین تمامی شیعه‌ها به‌ویژه شیعه‌ها عراق معروف میباشد.[۲۱] اکثری از عموم معتقدند که در شکل توسل به حضرت عباس، معبود حاجت آن ها را برآورده می‌نماید.[۲۲]
سقّا: بعضی معتقدند این کنیه در میان مورخان و نسب‌شناسان دارای شهرت میباشد.[۲۳] عباس(ع) سه توشه در کربلا برای اهل بقعه آب آورد.[۲۴]در رجزهای حضرت عباس(ع) به‌این کنیه تصریح گردیده‌است مانند انی انا العباس اغدوا بالسقی؛ اینجانب عباسم و شب را با منصب سقایی صبح میکنم.[۲۵]
الشهید[۲۶]
پرچمدار و علمدار.[۲۷]
باب الحسین: بعضی با استناد به مکاشفه سید علی حکم کننده طباطبایی عارف شیعه و اخذ این خبر که «حضرت ابوالفضل العباس(ع) کعبه اولیاست». این کنیه را به حضرت عباس(ع) داده‌اند.[۲۸]
معاش‌طومار
به گفته بعضا محققان، دربارهٔ معاش عباس تا پیش از رخداد کربلا داده ها تاریخی چندانی در دسترس وجود ندارد.[۲۹] فقط ماجرایی که از معاش وی آورده شده حضور در نبرد صفین میباشد و نیز یک نکته در هنگام دفن امام حسن مجتبی(ع) میباشد.[۳۰] باقی آنچه وجود داراست مرتبط با رخداد کربلا میباشد.[۳۱]

مامان
مامان عباس، بوسیله عقیل که نَسَب‌شناس بود به امام علی(ع) معرفی گردیده بود. امام علی(ع) از عقیل منظور بود همسری برای وی پیدا نماید که فرزندان دلیر و شجاعی به عالم بیاورد.[۶] بعضا نقل کرده‌اند که در شب عاشورا، زهیر بن قین پس از اگاهی از نگهبانی‌طومار شمر به عباس(ع) اعلام کرد: ای پسر امیرالمؤمنین، وقتی که پدرت خواست تزویج نماید به عمویت عقیل خاطرنشان کرد که برایش زنی از تبار دلاوران تفویض نماید تا برای وی فرزندی دلیر و شجاع به عالم بیاورد، فرزندی که یار و همدم حسین(ع) در کربلا باشد.[۷] اردوبادی تصریح نموده است ماجرای گفتگوی زهیر با عباس را به جز اسرار الشهاده در کتاب دیگری پک پذیرایی ترحیم مشهد ندیده میباشد.[۸]

لقب‌ها
ابوالفضل: مشهورترین لقب عباس میباشد.[۹] بعضا تیتر کرده‌اند که زیرا در قوم و قبیله بنی‌هاشم کسی که عباس اسم داشت، ابوالفضل خوانده می شد، به عباس(ع) نیز حتی‌در کودکی ابوالفضل گفته میشد.[۱۰] سید عبدالرزاق موسوی مقرم به گزارش کتاب «الجریدة فی أصول أنساب العلویین» نقل کرده که عباس (َع) فرزندی به اسم ادب داشت. ازاین‌رو، اورا ابوالفضل می خوانند.[۱۱]
ابوالقاسم: به جهت اینکه عباس(ع) فرزندی به اسم قاسم داشت، به وی ابوالقاسم نیز گفته می شد. این لقب در زیارت اربعین نیز آمده میباشد.[۱۲]
ابوالقِربَة: برخی معتقدند که‌این لقب بدین استدلال به وی داده گردیده است که در اتفاق کربلا یکسری توشه مشک آب به چادر‌ها پیروزی. این لقب در یک سری منبع مذکور میباشد.[۱۳] قِربَة به معنای مشک آب میباشد.[۱۴]
ابوالفَرجَة: عامل این لقب این میباشد که عباس(ع) در فعالیت افرادی که به وی متوسل می گردند گشایش تولید می‌نماید.[۱۵] فرجه به معنای گشایش و برطرف کردن حزن میباشد.[۱۶]ابوالفرجه لقبی در پوسته لقب می ماند. برهان آن هم برطرف کردن ناراحتی و گشایش در مشقت‌ها در فیض توسل به اوست.[مستلزم منبع]
لقب‌ها
زیارت الشهداء
السَّلَامُ عَلَی الْعَبَّاسِ بْنِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ، الْمِوَاسِی أَخَاهُ بِنَفْسِهِ، الْآخِذِ لِغَدِهِ مِنْ أَمْسِهِ، الْفَادِی لَهُ الْوَاقِی، السَّاعِی إِلَیهِ بِمَائِهِ الْمَقْطُوعَهِ یدَاهُ
درود بر عباس بن امیرالمؤمنین، که با جان خود برادرش را امداد میکرد، و به خیال وی از خویش می‌سپری شد، برای فردای قیامتش از دنیایش منفعت گرفت، خودش را فدای برادرش کرد و برای وی دربان و سرباز فداکاری بود، با وجودی که خویش تشنه بود همت کرد آبی رنگ را که داشت به حسین برساند، آنکه دو دستش بریده شد.
سید ابن طاووس، اقبال الاعمال، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۵۷۴.
برای عباس(ع) لقب‌ها زیادی مذکور که بعضا از این ا‌لقاب دیرین‌اند و بعضی نو که عموم مبنی بر صفات و فضایلش به وی نسبت داده‌اند.[۱۷] بعضی از لقب ها وی عبارتند از:

قمر بنی‌هاشم:[۱۸] بیان شده عباس را به دلیل صورت زیبایش، ماه بنی‌هاشم می‌گفتند.[۱۹]
باب‌الحوائج:[۲۰] به گفته بغدادی این کنیه دربین تمامی شیعه‌ها به‌ویژه شیعه‌ها عراق معروف میباشد.[۲۱] اکثری از عموم معتقدند که در شکل توسل به حضرت عباس، معبود حاجت آن ها را برآورده می‌نماید.[۲۲]
سقّا: بعضی معتقدند این کنیه در میان مورخان و نسب‌شناسان دارای شهرت میباشد.[۲۳] عباس(ع) سه توشه در کربلا برای اهل بقعه آب آورد.[۲۴]در رجزهای حضرت عباس(ع) به‌این کنیه تصریح گردیده‌است مانند انی انا العباس اغدوا بالسقی؛ اینجانب عباسم و شب را با منصب سقایی صبح میکنم.[۲۵]
الشهید[۲۶]
پرچمدار و علمدار.[۲۷]
باب الحسین: بعضی با استناد به مکاشفه سید علی حکم کننده طباطبایی عارف شیعه و اخذ این خبر که «حضرت ابوالفضل العباس(ع) کعبه اولیاست». این کنیه را به حضرت عباس(ع) داده‌اند.[۲۸]
معاش‌طومار
به گفته بعضا محققان، دربارهٔ معاش عباس تا پیش از رخداد کربلا داده ها تاریخی چندانی در دسترس وجود ندارد.[۲۹] فقط ماجرایی که از معاش وی آورده شده حضور در نبرد صفین میباشد و نیز یک نکته در هنگام دفن امام حسن مجتبی(ع) میباشد.[۳۰] باقی آنچه وجود داراست مرتبط با رخداد کربلا میباشد.[۳۱]