مجله خبری تشریفات

در میانه بنای قصر از سطح پشت بام برجى مدور پک پذیرایی ترحیم مشهد با شکاف هاى مشابه نیم ردیف دارای شهرت به خیارى تاسیس گردیده است
این سازه با طرح استثنایی و پررمز و رمز خویش از خشت تشکیل شده و نماهای بیرونی آن را از سنگ های به عبارتی حوزه‌ تراشیده اند.
بیشتراز هرچیز استوانه ای با نیم ردیف های سنگی که مانند برجی از فی مابین سازه بالا آمده، چشمگیر میباشد. اینگونه نمایی هیچوقت در مکان دیگری بکر میباشد.
کاخ خورشید یک طبقه زیرزمین و یک طبقه همکف به صورت هشت و نیم هشت داراست و فی مابین طبقه همکف استوانه ی ساختمان بلند مانند آن تا بلندای ۱۷/۴۰ متراز کف بالا می رود.
این ساختمان بلند از داخل هشت ضلعی میباشد و گنبدی بر بالای آن قراردارد.
نکته دیدنی این که در بین وسعت استوانه ای و سایر سازه ، مسافت ای وجود داراست که مانند درز انبساط آنان‌را از هم جداگانه میکند و در بالای پشت بام طبقه همکف سنگ هایی به طور درپوش روی این درز را می بندد.
با حذف بخشی از چهار نیم ردیف در نصیب بالای ساختمان بلند، نوروروشنایی داخل ساختمان بلند آماده گردیده‌است.
نیم ردیف های ساختمان بلند بی آلایش اند البته سرستون ها تراش تزیینی اندکی دارا‌هستند.
نماهای بیرونی بنای کاخ خورشید را در کلیه جا تراشیده اند ولی در نصیب هایی از نماکاری تزیینی، تراش سنگ ها به نقطه پایان نرسیده و این نشانه می‌دهد که سازه نیمه تمام ما‌نده و آیتم به کار گیری قرار نگرفته میباشد.
نماهای داخلی بخش برجی صورت را با ایوانچه هایی در دو طبقه صورت داده اند و با نگارگری و طلاکاری تروتمیز اند.
دورتا به دور این فضای هشت ضلعی در بالای ایوانچه های طبقه نخستین، سوره عم يتسائلون … با رنگ مندرج میباشد.
در نزدیکی این فضاء حیاط هایی میباشد که پوشش زیبای قانونی بندی دارا هستند و ایوانی که روبه شرق قراردارد، ورودی سازه میباشد.
زیرزمین دو نصیب داراست . یک فضای هشت ضلعی ، که زیرفضای هشت ضلعی بالاست و چهارستون داراست ؛ و اتاق ها و راهروهایی که در نزدیکی آن قرار می‌گیرند
همینطور خط مش های ارتباطی فضاهای زیرزمین با طبقه همکف و بیرون سازه نیز در حین به کارگیری های آجل از آن تولید گردیده و در بالا به صورت دیگری بوده میباشد.
گمانه زنی ها نماد میدهد که بنای عمارت بربقایای بنای دیگری ( احتمالا یک ساختمان بلند بقاع ایلخانی ) تشکیل‌شده که بقایای ذیل زمین آن یه خرده زیر تراز پایین زمین فعلی مو جود میباشد.
پله هایی که از طبقه همکف به بام می رود و همینطور پله هایی که از بام به بالای ساختمان بلند میرسد نیز با کندن جرزها ساخته شده است و اختلال می قدرت از آن‌ها بالا رفت.
سطح همکف بنای کاخ خورشید روی سکویی به طول ۱/۵۰ مترکه با پنج پله به تراز محوطه می‌رسد، جای‌دارد.
محوطه سازه مشمول باغی با چهار کرت در دو تراز میباشد که قصر در محل واکنش دو مبنا آن جای‌دارد.
دورتادوربنا یک جویبار آب و حوضچه های معدود عمقی وجود داراست که دارنده فواره های سنگی خرد میباشند.
اساس شرقی غربی گلشن کشیده خیس میباشد و ورودی آن در جانب شرقی جای‌دارد.
میان ورودی مهم گلشن تا عمارت ، آبگینه کشیده ای با فواره های سنگی بلنـد جان دار میباشد.
امروزه بنای کاخ خورشید و گلشن آن تماما گشوده سازی گردیده‌است.

شیوه ساسانیان برای آرایش کردن ردیف ها با نقوش، تضادومغایرت پک پذیرایی ترحیم مشهد با تزئینات معماری اسلامی داشت. ولی به طور غیر بی واسطه تداوم یافت، قندیل های دکوری مثال هایی از این مفاد میباشند. محراب در معماری جمهوری اسلامی ایران از ورود اسلام تاکنون، با مصالح و طرح های متنوعی ایجاد شده است. مثل سنگ، گچ، چوب، کاشی و خشت. در قرن ششم هجری اکثر آن‌ها گچی بودند، با کادری مستطیلی که دو طاق نمای قوسی تیزه دار در داخل آن ها قرار داشت.

در دو طرف طاق ها، دو ردیف با سرستون می گذاشتند. صورت کلی محراب هایی که با کاشی عمل گردیده اند در واقع الگوبرداری از اشکال گچی و سنگی محراب میباشد. که معمولا مسطحند، متشکل از طاق نما، ردیف و لبه های کتیبه دار با نقوش اسلیمی اند. در سده هفتم هجری عمل گذاشتن قطعات کاشی سنتی در تزئینات فرنگی و داخلی بناها، اشاعه متعددی یافت.

تزئینات گچبری آن ها عمدتا از نقوش عربی، هندسی و کتیبه ها ساخته شده میباشد. یکی خصوصیت های بصری طرح محراب های گچ بری ایلخانی، “کتیبه های دکوری” میباشد که به صورت پهناور ای به مدل ها و گونه های متعدد اعمال گردیده‌است. کتیبه ها به ارکان مهم تزئینات مسجد در زمان ایلخانی، تبدیل گردیده اند.

بسطام مثال ای بی نقص میباشد که پیاده سازی آنان به مدل کتیبه میباشد. شاید عنایت خوشنویسی در قرن هفتم و هشتم هجری، یا این که انبوهی از خوشنویسان حرفه ای، مانند: یاقوت مستا سامی، سبب جلوه بیشتر خوشنویسی و توسعه کاشی نوشته مذهبی در تزئینات بناها گردد. از خط کوفی پیشتر در تزئینات معماری اسلامی در قرن چهارم مصرف شده میباشد.

نقوش در تزئینات محراب
نقوش اسلیمی و طرح های هندسی و از تمامی بیشتر کتیبه ها با صورت مستطیلی خویش بستری را مهیا آوردند. که متن های مقدس و آیه‌ها مذهبی بر آن‌ها نوشنه شوند و در بناها دیده همگان را بر خویش بدوزند. بی شک و تردید در عصر ایلخانیان هیچ تزئین معماری به تنوع و زیبائی تزئینات کاشی پدید نیامده میباشد. هر بخش از این محراب ها با آحاد بخش های دیگر فرق داراست، البته در یک نگاه کلی، هماهنگی و زیبایی دیده گیری داراست.

ایلخانیان از چهار نوع کاشی مسجد استعمال می کردند: کاشی محراب، کاشی لوح مزار، کاشی کتیبه و کاشی های صلیبی و ستاره ای صورت. مجموعاَ زیباترین و غامض ترین ساختاری که کاشی سازان ابتکار کردند محراب میباشد. محراب های تبارک گروه ای از کاشی های جدا و ردیفی از طاق نماها و لبه های کتیبه دارا هستند. نوع میانگین آن ها از دو یا این که چهار کاشی به طور یکی از در بالای دیگری درست شده اند و گاه کاشی های محراب های خرد نیز به طور جفت کردار گردیده اند.

یکی‌از مزارهای باشکوه و مجلل استان کرمان، آرامگاه پک پذیرایی ترحیم مشهد با عظمت حضرت امام زاده زید (علیه السلام) میباشد که در شهر شهداد کرمان قرار گرفته میباشد. نسب شریف حضرت زید (علیه السلام) با هفت واسطه به امام ششم شیعه‌ها حضرت امام درست گو (علیه السلام) منتهی می گردد. اجماع علمای انساب بر این عهد و پیمان حادثه دارا‌هستند که از قرار تحت میباشد : حضرت زید بن علی البکر آبادی بن محمد بن علی بن محمد بن علی الخوارزمی بن قاسم الشیخ بن محمد الدیباج بن امام جعفر درستگو (علیه السلام) . او سیدی بسیار جلیل القدر، گسترده الشأن، عابدی خداترس، فاضلی ارجمند، فقیهی وارسته، و سرپرست سادات کرمان هست، که وی در بیشتر کتاب های انساب به خیر خاطر شد‌ه‌است. پدران این بزرگوار، کلیه از از بزرگان سادات اهل بیت (علیهم السلام) و از مشاهیر قوم نبی (صلی الله علیه و اله و سلم) بودند. آن سیرتکامل که از تاریخ به کار گیری میگردد، پدران و اجداد حضرت زید (علیه السلام)، در طی معاش خویش با حاکمان ظالم و غاصبان دستمزد اهل بیت (علیهم السلام) مبتلا بودند و پیوسته در اسارت و زندان معاندان بوده، یا این که نزاع و مسافرت و آوارگی در روش آیین را تفویض کرده، بعضی از آن ها نیز به امارت و فروانروایی رسیده بودند.

درین که مدفون در‌این بقاع، حضرت زید (علیه السلام) نواده بزرگوار امام جعفر درستگو (علیه السلام) میباشد، هیچ شک و تردید و تردیدی دربین علمای بلندمرتبه انساب وجود ندارد و این مزار جزو دو مزار درست النسب استان کرمان پس از حرم متبرکه امام زاده سید علی (علیه السلام) سیرجان میباشد که اجماع علمای انساب بر آن پافشاری دارا‌هستند. از طرفی این مزار متبرک، جزو ۲۵ مزار پر اسم و رسم مملکت میباشد که آدم قادر است با تصدی خاطر، خفته در آن را زیارت نماید و درود وی به خویش وی نبی گردد. به این دلیل‌که در سایر مزارات جمهوری اسلامی ایران برای گزینش شخصیت های مدفون در آن، با قراین و شواهد و با اگرها و مگرها ثابت مدفن سیدی میشود که‌این خویش یکی شرافت ها و کرامت های صاحب و مالک این مرقد میباشد. با این وجود، ما سعی داریم که مجموع اقوال علمای انساب و مورخان را در زمینه‌ی خفته درین مزار را ذکر کنیم تا درستی ادعای ما پر‌نور گردد.

علامه نسابه ابن طباطبا از محققان و نسب شناسان قرن پنجم هجری، علاوه بر ورود سادات به شهرهای جمهوری اسلامی ایران، از حوزه‌ خبیص حافظه می نماید. منتهی اسم سید زید (علیه السلام) را به تصور آنکه در واژه کرمان ذکر داشته از خودکار می اندازد. همین اندازه معین می نماید که حضرت زید (علیه السلام) پیش از این تاریخ در قید حیات بوده، مسکن وی نیز خبیص کرمان بوده میباشد. علامه نسابه بیهقی دارای اسم و رسم به ابن فندق متوفای سال ۵۶۵ ه . ق، علاوه بر معرفی فرزند حضرت زید (علیه السلام) می نویسد: ( نسب شریفش با هفت واسطه به امام جعفر درستگو (علیه السلام) منتهی می گردد و در کرمان بوده میباشد ). امام فخر رازی متوفای سال ۶۰۶ ه . ق با گزاره ی ابوطالب زید بن علی البکرآبادی، مستقر کرمان. همین ادعای قبل را تأیید می نماید.

ابوطالب مروزی از پژوهشگران نسب شناس و متوفای پس از سال ۶۱۴ ه . ق از وی تحت عنوان زید الحاجی الزاهد بن علی البکر آبادی بن محمد بن علی بن محمد بن علی الخوارزمی خاطر می نماید و برای آن حضرت هشت پسر و دو اخوی بیان می کند و می نویسد: ( لهم اعقاب ) برای تمامی آن‌ها نسل بوده میباشد. علامه نسابه ابن عنبه متوفای سال ۸۲۸ ه . ق از عالمان انساب مستقر کرمان درباره او می نویسد: علی دیده نشده آبادی سه فرزند و اسامی حسن، عقیل و ( ابوطالب زید خداترس ) داشته میباشد، و برای زید نیز هشت پسر بیان نموده اند و فرزندان زید الآن در کرمان و ولایات دیگر آن می باشند. وی در مکان دیگر از کتاب خویش نسل زید مومن را در کرمان خبیص و بم می‌داند. سید کیا گیلانی از محققان قرن دهم ه . ق به عبارتی گفتار ابن عنبه را بیان نموده، از زید به استعداد خاطر می نماید.

معماری گلشن شازده ماهان از گلشن‌های آحاد عیار اهل پک پذیرایی ترحیم مشهد ایران و یک کدام از شایسته ترین گلشن‌های شیب‌دار یا این که گلشن تخت به شمار می‌رود. از خصوصیت‌های این‌سیرتکامل گلشن‌های مطبق، اکران بی‌نظیر و تماشایی آب به‌شکل پله پله و در سطح‌های افقی و عمودی میباشد.
حجم گلشن شازده مستطیل صورت حدود ۵/۵ هکتار میباشد که دارنده ۴۰۷ متر ارتفاع و ۱۲۲ متر پهنا و مشمول سردر ورودی، گرمابه، عمارت، کانال آب‌رسانی و آبگینه میباشد که در بین حصاری بلند از درختان محدود گردیده‌اند و همانند نگینی سرسبز در دل بیابان میدرخشد و دیده‌نوازی می‌نماید.

کوشک که در نقطـه بـالای گلشن شاهزاده میباشد، دو اشکوبه بوده و از دید منظری دارنده دیدی بسیار بهتر میباشد و نوعی شم متعالی در بشر بر می انگیزد.

از خارج گلشن شازده تا 6 کیلومتری شهر ماهان و تا 35 کیلومتری راءس استان کرمان هیچ خبری وجود ندارد، جز کم آبی و کوه اساس‌های تیگران. البته داخلش دنیایی از شگفتی با کاشی‌کاری‌های باصفاست که رنگ‌های فیروزه‌ای نقش‌هایش مسحورتان می‌نماید. ولی ملات، کاهگل و خشت زردرنگش هم نقش و نگارهای آن را بیشتر به دیده می‌اندازند.

کاروانسرای زین الدین از نادر کاروانسراهای دایره ای صورت جمهوری اسلامی ایران میباشد که در دل کویرهای استان یزد در شهرستان مهریز واقع گردیده است.

این کاروانسرا در ۶۰ کیلومتری جاده یزد-کرمان نیز جای دارد و تحت عنوان یکی بناهای بی نظیری که از عصر صفویه در‌این شهر باقیمانده این روز ها تحت عنوان جاذبه ی توریسم گزینه به کار گیری قرار گرفته میباشد.

امام زاده با تقوا ساری
یکی‌از جاهای جالب و مذهبی ساری امامزاده پک پذیرایی ترحیم مشهد ای به اسم امام زاده پارسا میباشد.در حالتی که به‌این استان و به شهر ساری، راس استان مازندران مهاجرت کردید، می‌توانید از این امام زاده دیدن نمایید.ضریح این امام زاده در ساری، جاده فرح آباد، جاده گوهرباران، روستای مرزرود واقع گردیده است .امام زاده با تقوا در ۱۵ کیلومتری شمال ساری، ۱۰ کیلومتری دریای شمال و روستای مرزرود جای دارد که از شرق به روستای سوربن و بهارآباد، از غرب به روستای اکند، از شمال به روستای قادیکلا و از جنوب هم به پنبه چوله میرسد.

این سازه در اولِ ورودی روستای زردرود واقع گردیده‌است و سالهای خیر چندان به دور از حصار طبیعی منتفع بوده میباشد .امامزاده عبدالصالح در یک قبرستان کهن در روستای مرزرود ساری واقع‌گردیده که در قبلی دارنده درختانی آزاد و قدیمی با شماره و شناسنامه بوده میباشد و ازنظر ارتفاع قدمت هم عمر با امامزاده هست، ولی امروزه فقط تک‌درختی قدیمی‌سال رو به روی امامزاده ما‌نده که مدرک عمر آن تنه قطورش میباشد.

درخصوص عمر این امامزاده، کارشناسان از روی معماری سازه نظریه دارا‌هستند که‌این ساختمان بلند حدود قرن‌های هشت و خیر هجری ساخته‌ گردیده که در آن مجال سادات علوی بر طبرستان حکومت می‌کردند و حضرت امامزاده مرزرود یک کدام از آن حاکمان بوده‌اند و همینطور مبنی بر احادیث این امام زاده از نوادگان امام موسی کاظم میباشد.

محراب مسجد پررنگ ترین نماد معماری اسلامی پک پذیرایی ترحیم مشهد میباشد که قبله را نماد میدهد. تشکیل داد محراب حائز اهمیت نمادین و فیزیکی در معماری اسلامی میباشد. در مسجدها، در کناره قبله مسجد جای دارد و طریق قرار دریافت کردن طرح محراب، جهت قبله را در باطن مسجد معلوم می نماید.

محراب (mihrab) تحت عنوان یکی‌از موادسازنده اساسی در معماری داخلی مسجد میباشد که به طور تاق قوسی در دیوار سمت قبله به چشم می خورد. براساس نوشته های متن‌ها، مهمترین و مقدس ترین جای مسجد شمرده می‌شود، و دارنده حرمت بالایی میباشد. با‌یقین این عنایت و حرمت برهان خاصی داشته و شاید به کارکرد آن در ساختمان مساجد گشوده می‌گردد.

خوب میباشد دراین مکان از شالوده و جهت دیگری کلام بگوییم، می خواهیم بدانیم مضمون‌ محراب چیست؟ بایستی اعلام کرد: طرح محراب بر تاثیر آلرژی و دقت سازه به یک نقطه حقیقی و پر‌نور پدید می‌آید. این اعتنا، هرچند بیشتر در مساجد اسلامی و بقیه اماکن مذهبی مشاهده میشود، در مقداری زمان ها در بناهای دیگر نیز به چشم میخورد. این نقطه حقیقی وواقعی و پر‌نور به عبارتی کعبه، قبله گاه مسلمين و منزل پروردگار در زمین میباشد. جایی که نمازهای یومیه به سویش خوانده می‌شود و در معاش و مرگ مسلمان‌ها گزینه اعتنا قرار می‌گیرد.

و محراب مسجد که ذمه دار گزینش جهت قبله در فضای مسجد میباشد. عزیزترین مطهرترین و مقدس ترین مکان مسجد به حساب آورده می شود و مدام بیشترین اعتنا معماران و دیگر هنرمندان را به خویش معطوف داشته میباشد.

تا بدان جا که زادگاه مدل های تزئیناتی گشته میباشد. نقطه اتصال سازه با منزل پروردگار و راس فقیه قلمداد می‌گردد. در شکل، به صورت دروازه ای میباشد که در همه گیرترین حالات یک طاق نماست. مخصوصا در مساجد به طوری قرار می‌گیرند که شالوده قبله از در بین آنان می گذرد و بر شیت آن‌ها عمود میشود.

زمانی که بنایی خاصی به سوی کعبه روی می گرداند از آنچه او‌را اشراف کرده تمایز پیدا می نماید و تشخص می‌یابد و به خلال تاثیر اتصال به آن قبله گاه معنوی شريف، مطهر، و مقدس می‌گردد.

شرایط سازه
آستان مقدس امامزاده سيد ابراهیم (علیه السلام) (اولیاء چکان) در پک پذیرایی ترحیم مشهد ورودی روستای چکان در شش کیلومتری شرق شهرستان مراغه جای دارد. حرم در زمینی به مساحت تقریبی چهار هکتار قراردارد و بنای آن در عصر های متعدد تجدید بنا گردیده. حال یکی‌از مهم ترین مرکزها عبادی و معنوی آذربایجان به‌حساب می‌آید.
بنای نخستین حرم بسیار بی آلایش و دارنده گنبد گلی بوده و در عصر های متعدد به همت عموم نوسازی و نوسازی شد‌ه‌است. بنای مهم و گسترش پهناور آن در سال ۱۳۵۵ ش استارت شد. این کار اصلی، به سعی آیت الله حاج روحانی علی ارومیان و با همیاری عموم نه حیطه استارت و در زمان مجال مشخصی به انتها رسید. روی لوح سنگی که به دیوار غربی گنبدخانه نصب گردیده. در زمینه‌ی شخصیت امامزاده سید ابراهیم (علیه السلام) و نقش آیت الله در نوسازی و گسترش آستان امامزاده سید ابراهیم (علیه السلام) آمده میباشد.

معماری سازه
آرامگاه متشکل از صحن، گنبدخانه، مسجد حضرت فاطمه ی زهرا (درود الله علیها)، مسجد امام حسین (علیه السلام)، زائرسرای ضلع شمالی، زائر سرای ضلع شرقی، انبار و خدمت های بهداشتی میباشد.گنبدخانه به بعد ها ۱۵×۱۵ متر میباشد و توسط ی دو در، در نمای غربی با صحن مرتبط می‌گردد. بارگاه در تحت گنبد جای دارد و بعدها آن ۳×۴ متر میباشد و با استعمال از برنز و استیل درست شده و بخش های بالای آن مزین به آیة الکرسی و تاریخ ایجاد کرد بارگاه میباشد. گلدان های طلایی رنگ با گلهای رنگارنگ در چهار کناره بارگاه قرار داده گردیده و بدور تا بدور بارگاه با سرترنج های ایستاده، با نگین های میناکاری گردیده که مزین به اسماء الهی میباشند، دیده میشود.

بارگاه حرمبراساس دو نوشته ی جانور در بقعه، تولید کننده ی بارگاه مدرس جواد دواتگری میباشد. نوشته اولیه بالای درِ ورودی بارگاه حکاکی گردیده و خالق آن را اینگونه معرفی نموده است:
بارگاه اولیاء چکان تاثیر مرحوم معلم جواد دواتگری مراغه سال ۱۳۶۰ خورشیدی
همینطور در تابلوی مو جود در بقعه که دربردارنده اشعاری از مدرس کریمی میباشد، درخصوص خالق بارگاه مهیا میباشد:
اینجانب ضرحی بر اولیاء چکان
ساختم همچو چادر ی زرتار
اینجانب جوادم دواتگری معروف
انتظار دعایم از زوار
در مه تیر برفتم از عالم
سیصدو شصت و یک فزون ز هزار
از «کریمی» بپرس تاریخم
وصل گشتم برحمت غفار

نصیب آقایان و خانم ها توسط دیوایدر شیشه ای و آلومینیومی غیروابسته گردیده‌است. کف گنبدخانه و دیوارهای داخلی تا سقف با سنگ مرمر سپید و سقف آن و لایه درونی گنبد با گچ اندود گردیده و از میانه گنبد، لوستر بزرگی بالای بارگاه آویخته گردیده‌است. گنبدخانه دارنده دو پنجره از نمای شرقی و دو پنجره در نمای غربی میباشد و ۲۱ پنجره خرد نیز در گریو گنبد درنظرگرفته شده که فروغ و روشنایی فضای داخلی مقبره از روش آنها تأمین می گردد.

گنبدخانه
در بخش جنوبی گنبدخانه، مسجد حضرت فاطمه ی زهرا (درود الله علیها) جای‌دارد. بعدها مسجد ۶×۱۶ متر میباشد و دارنده چهار پنجره در نمای جنوبی و یک پنجره در نمای شرقی میباشد و توسط ی کفشکن بانوان که در ضلع غربی قراردارد، به فضای صحن پیوند میخورد. در نصیب خانم ها قبری قراردارد که وابسته به بانی پل رود چکان میباشد.

یک کدام از جاهای جذاب و مذهبی ساری امامزاده ای پک پذیرایی ترحیم مشهد به نام امام زاده پارسا میباشد.در حالتی که بدین استان و به شهر ساری، راءس استان مازندران سفر کردید، میتوانید از این امام زاده دیدن کنید.بارگاه این امام زاده در ساری، جاده فرح آباد، جاده گوهرباران، روستای مرزرود واقع شده است .امام زاده پارسا در ۱۵ کیلومتری شمال ساری، ۱۰ کیلومتری دریای مدیترانه و روستای مرزرود قرار دارد که از شرق به روستای سوربن و بهارآباد، از غرب به روستای اکند، از شمال به روستای قادیکلا و از جنوب هم به پنبه چوله می‌رسد.

این بنا در اولیهِ ورودی روستای زردرود واقع شده است و سالهای نه چندان به دور از حصار طبیعی برخوردار بوده می‌باشد .امامزاده عبدالصالح در یک گورستان سابق در روستای مرزرود ساری واقع‌شده که در قبل دارای درختانی آزاد و سابق با شماره و شناسنامه بوده می‌باشد و ازنظر طول عمر هم قدمت با امامزاده می باشد، ولی امروزه فقط تک‌درختی کهن‌سال رو به روی امامزاده باقیمانده که سند قدمت آن تنه قطورش می باشد.
قدمت تاریخی امام زاده صالح:
در باب قدمت این امامزاده، کارشناسان از روی معماری بنا عقیده دارند که این برج حدود قرن‌های هشت و نه هجری ساخته‌ شده که در آن مجال سادات علوی بر طبرستان حکومت می‌کردند و حضرت امامزاده مرزرود یک کدام از آن حاکمان بوده‌اند و همچنین بر اساس روایات این امام زاده از نوادگان امام موسی کاظم می باشد.

مواد و مصالح ساختمانی مسجد جامع اردبیل مصالح به عمل پک پذیرایی ترحیم مشهد رفته در بنای مسجد آدینه اردبیل همچون بقیه بناهای آن مجال مشمول خشت، گچ اندود و ملات گچ، شفته آهکی و ساروج، سنگ و چوب است.

خشت
در مسجد جامع اردبیل خشت قرمز‌رنگ هم تحت عنوان مصالح سازه و هم تزیینات آجرکاری مصرف شده میباشد. تزیینات آجرکاری در ساقه گنبد و در منار دیده میشود.

آجر
دراین مسجد چرا که آجر در مقابل باد، باران و برف یارای مقاومت نداشته، کمتر به فعالیت رفته که اما آن ها هم از در میان رفته اند

گچ
این ماده ساختمانی درین سازه هم تحت عنوان مصالح و هم تحت عنوان تزیینات از نوع تزیینات گچی کاربندی و مقرنس کاری به شغل برده شد‌ه‌است

شفته آهکی و ملات ساروج
از شفته آهکی و ملات ساروج در ابعادی کلان در بنای آدینه مسجد اردبیل مصرف شده میباشد.

سنگ
سنگ در بنای مسجد جامع اردبیل در دو جا بکار رفته اس: او‌لین مکان بکاربری سنگ در ادامه ساختمان بوده و مکان دیگری که از سنگ به کارگیری می گردیده‌است در ازاره های سنگی سازه بوده میباشد

امامزاده سید ابراهیم لاهرود در راس شهر لاهرود (میدان امامزاده) جای‌ پک پذیرایی ترحیم مشهد دارد، از اثرها تاریخی آن شهر میباشد و به‌جهت قرارگرفتن در مسیر توریسم سبلان از عنایت متعددی منتفع میباشد. امامزاده سید ابراهیم لاهرود یکی نوادگان امام موسی کاظم میباشد. مزار امامزاده سید ابراهیم لاهرود زائران متعددی از نقاط متعدد کشور‌ایران برای زیارت این امامزاده به شهر لاهرود مهاجرت می‌نمایند.لاهرود یا این که لاری یکی شهرهای توریسم استان اردبیل میباشد. این شهر در شمال غربی جمهوری اسلامی ایران و در ۱۶ کیلومتری مشگین شهر و ۵۵کیلومتری شهر اردبیل جای‌دارد. از جاذبه‌های توریسم این شهر می‌قدرت به چشمه‌های آبگرم قوتورسویی و شابیل، غار تاریخی لاهرود، تفرجگاه داغلار باغی و شیروان دره اشاره کرد. این شهر از دیر گشوده تحت عنوان شاهراه اتصال اردبیل به تبریز، مغان به اردبیل و فقط مسیر ارتباطی به قله سبلان بوده‌میباشد. لاهرود به جهت داشتن چراگاه‌های ییلاقی تمامی ساله در فصول گرم سال پذیرای هزاران نفر از عشایر ایل سون میباشد.

ساختمان دیرین این امامزاده در سال ۱۳۷۷ تخریب و از تازه درست شده‌میباشد. این سازه تقریبأ به مدل معماری اسلامی میباشد که دارنده یک گنبد با پوشش فلزی و دو مناره می باشد. نماز آدینه شهر لاهرود و اکثر مراسم اساسی این شهر نیز در صحن این امامزاده برگزار می گردد.آرامگاه سید بزرگوار در راس شهر لاهرود با زیربنای بالغ بر/۱۵۰۰مترمربع تاسیس ومورد به کار گیری زائرین و مسافرین گرامی میباشد بقاع امامزاده سید ابراهیم (ع) دارنده کتابخانه – زائرسرا – شیستان – مطبغ منزل – حسینیه و مقبره خواهران و مسجد و مقبره برادران – محل کار هیئت امناء – وضوخانه و بقیه محدثات بوده که مرمت و تاسیس اماکن حافظه گردیده ازسال ۱۳۷۷با امداد زائرین با شخصیت و استعانت لاهرودیهای مقیم طهران واهالی شهر لاهرود وزیر لحاظ اداره وقف و کارها خیریه شروع و گزینه افتتاح می گیرد.

امامزاده ابوالحسن مسکین آباد

امامزاده عبدالقهار بنایی آرامگاهی میباشد که در روستای ورده در استان البرز ایران واقع شده است. این سازه در عهد عامه منسوب به امامزاده ابوالحسن، ملقب به عبدالقهار فرزند موسی کاظم و اخوی امام رضا میباشد.ولی احتمالا مرتبط با یکی نوادگان موسی کاظم میباشد. زیرا در منابع تاریخی و رجالی فرزندی به اسم ابوالحسن ملقب به عبدالقهار در بین فرزندان امام موسی کاظم یافت نشده میباشد. این تاثیر در تاریخ ۵ دی ۱۳۷۵ با شمارهٔ تصویب ۱۷۹۱ به‌تیتر یکی اثر ها ملی کشور‌ایران به تصویب رسیده میباشد

معماری سازه

دسته بنای کنونی امامزاده دارنده طرح مستطیل صورت میباشد که در راستای شمال- جنوب کشیده گردیده است. دسترسی به آن از سمت شمال میسر میباشد. محوطه امامزاده که آرامگاه پیشینیان روستا میباشد به جهت درختان خوشگل و طول و روئت کرد به رودخانه فضای دلنشینی دارااست. در قبل صفه محوطه با دیوار و دری چوبی ازاطراف غیر وابسته گردیده بود ولی فعلا صحن و پیرامون یک پارچه می باشند. سراسر جانب شرقی صفه را دسته بناهای امامزاده دربر گرفته میباشد.