سید حسین کوه کمره‌ای (کوه‌کمری) (حدود۱۲۲۰-۱۲۹۹ق) دارای اسم و رسم به سید حسین رخنه عالم و اصولی و مرجع پیروی شیعی قرن سیزدهم هجری بود. او عموی بابا سید محمد حجت کوه‌کمری و اولی شخصیت علمی از این فامیل میباشد. کوه کمره‌ای از شاگردان روضه خوان انصاری بوده و بعداز او، مرجعیت شیعه ها در بخش اعظمی از بخشها را ذمه دار بود. از سایر اساتید وی می‌اقتدار به محمدشریف مازندرانی و مالک فصول اشاره نمود. وسیلة النجاة و کناره بر فرائد الاصول از پک پذیرایی ترحیم مشهد تألیفات اوست.
در درس او اشخاص متعددی به عنوان مثال محمدحسن مامقانی، فاضل شربیانی، میرزا جواد ملکی تبریزی و عبدالله مازندرانی حاضر می‌شدند.
نسب و به دنیا آمدن
سید حسین کوه کمره‌ای فرزند سید محمد بن سید حسن که نسبش به امام سجاد(ع) میبرسد[۱] در روستای اَروَنَق (ازتوابع مرند در آذربایجان شرقی) متولد شد.[۲] به حیث برخی از نسب‌شناسان محل به دنیا آمدن او کوه کمر (از روستاهای آذربایجان شرقی) [۳] و بنابر بر استیناف برخی دیگر روستای هریس بوده میباشد. [۴] سید حسین روزگار کودکی را پایین سرپرستی و تربیت مادرش که به پارسایی ستوده گردیده است سپری کرد. [۵]
تحصیلات و اساتید
سید حسین کوه کمره‌ای تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش فرا گرفت و بعد از آن به حوزه علمیه در تبریز رفته و درس‌های سطح را نزد عالمانی زیرا احمد مجتهد و میرزا لطفعلی مجتهد امام آدینه طی کرد. او بعداز آن به عتبات هجرت کرد و در کربلا نزد عالمانی مانند محمدشریف مازندرانی، محمدحسین حائری اصفهانی (مالک فصول) و سید ابراهیم قزوینی (مالک قانون ها) شاگردی کرد.
سید حسین در نجف نزد علی بن جعفر کشف کننده‌الغطاء، روحانی مرتضی انصاری و محمدحسن نجفی (مالک جواهر الکلام) به استخراج دانش پرداخت و بعداز مدتی علم آموزی را به مدرسه روحانی انصاری منحصربه‌فرد نمود. [۶] سید بسیار آیتم اعتنا روحانی بود و دروس او را برای دیگر شاگردان تقریر کرده [۷]و روحانی نیز احتیاطات و برخی کارها را به وی محول می‌نمود.[۸] بنابر نقل شبیری زنجانی، سید حسین کوه‌کمری، پیش از روحانی مرتضی انصاری، معلم درس بیرون بود و روزی تصادفا زودتر به استاد می‌رود و اقتدار ذکر و عیب گیری روضه خوان را می‌بیند و از آن به آن گاه در درس روضه خوان انصاری کمپانی می نماید. [۹]
شاگردان
سید حسین بعد از وفات روحانی انصاری بر مقام درس دادن گردهمایی و تقریرات درسی روضه خوان را پیش پیروزی و بیش تر از ۸۰۰ نفر از علمای دارای اسم و رسم در درس وی حاضر می‌شدند که محمدحسن مامقانی[۱۰] و فاضل شربیانی از آن گزاره‌اند، [۱۱] که تقریرات درس مدرس را نیز به فن تحریر در آورده‌اند. از سایر شاگردان سید که درس او را تقریر کرده‌اند می‌اقتدار از این اشخاص اسم موفقیت:
احمد شبستری
میرزا موسی تبریزی صاحب و مالک «أوثق الوسائل»فی تفصیل«الرسائل»
علی‌اکبر دیزجی زنجانی
بعضا از سایر شاگردان کوه کمره‌ای عبارتند از:
محمدطه نجف[۱۲]
سید عبدالمجید گِروسی،
سید عزیز الله طهرانی،
ابراهیم دنبلی خویی
علی دماوندی،
علی عُلیاری تبریزی،
عبد و بنده الهادی مازندرانی،
سید محمد هندی،
میرزا جواد ملکی تبریزی
عبدالله مازندرانی،
سید حسن طالقانی نجفی،
محمد علی خوانساری،
محمد علی چهاردهی،
آقا بن محمد علی لنکرانی،
سید محمدباقر درچه‌ای
محمد تقی بیرجندی.[۱۳]
بعضا از این شاگردان از سید حسین اذن اجتهاد و یا این که نقل داستان نیز داشتند.
اثر ها
به عنوان مثال اثر ها او می‌قدرت به تالیفات تحت اشاره نمود:
رسالة فی الاستصحاب،
رسالة فی مقدمة الواجب،
أحکام الخلل،
کتاب الاجارة،
کتاب المواریث
کتاب القضاء،
کتاب الصلاة،
کتاب الزکاة،
کتاب المتاجر،
اوثق الوسائل حاشیة علی الرسائل،
بُشری الوصول الی دانش الاصول،
تقریرات درس صاحب و مالک قانون ها ،
تقریرات دعوا مالک الجواهر ،
رساله عملیه،
کتاب الحج (ناتمام). [۱۴]
درگذشت
سید حسین کوه کمره‌ای در سال ۱۲۹۱ق در گیر سکته مغزی شوید، معالجات در او تاثیر نکرده و از درس دادن ناتوان شد. تا جایی که ناصرالدین فرمان روا قاجار گروهی از پزشکان دربار طهران را برای درمان او ارسال کرد؛ ولی سید بر حالا خویش باقی بود تا آن که روز شنبه ۲۳ رجب ۱۲۹۹ق[۱۵] درگذشت.
علی جواهری بعلاوی دانش آموز سید بر وی نماز میت را به جا آورد. [۱۶] و پیکر او در منزل‌اش در محله العماره و در اطراف بقعه صاحب و مالک جواهر دفن شوید.[۱۷] بعضا نیز انگیزه مرگ او را بیماری سِل و حرم‌اش را در اطراف بقاع سید باقر قزوینی و یا این که در خویش بقاع او در محله المِشراق بیان کرده‌اند. [۱۸]
از سید حسین فرزندی باقی نمانده میباشد و کلیه کتاب‌های او اعم از تالیفات و تقریرات، به پسر برادرزاده‌اش سید محمد حجت کوه‌کمری منتقل شد.[۱۹]
روحانی باقر نهاوندی که ذمه دار دفن کوه کمری بود تحت عنوان کرامتی نقل کرده که بعداز بیست سال و هنگام دفن پیکر همسر علویه‌اش در کنار او، جسد سید حسین نو و سوای پوسیدگی را چشم میباشد.[۲۰]
پانویس
سید حسین کوه کمره‌ای (کوه‌کمری) (حدود۱۲۲۰-۱۲۹۹ق) دارای اسم و رسم به سید حسین رخنه عالم و اصولی و مرجع پیروی شیعی قرن سیزدهم هجری بود. او عموی بابا سید محمد حجت کوه‌کمری و اولی شخصیت علمی از این فامیل میباشد. کوه کمره‌ای از شاگردان روضه خوان انصاری بوده و بعداز او، مرجعیت شیعه ها در بخش اعظمی از بخشها را ذمه دار بود. از سایر اساتید وی می‌اقتدار به محمدشریف مازندرانی و مالک فصول اشاره نمود. وسیلة النجاة و کناره بر فرائد الاصول از پک پذیرایی ترحیم مشهد تألیفات اوست.
در درس او اشخاص متعددی به عنوان مثال محمدحسن مامقانی، فاضل شربیانی، میرزا جواد ملکی تبریزی و عبدالله مازندرانی حاضر می‌شدند.
نسب و به دنیا آمدن
سید حسین کوه کمره‌ای فرزند سید محمد بن سید حسن که نسبش به امام سجاد(ع) میبرسد[۱] در روستای اَروَنَق (ازتوابع مرند در آذربایجان شرقی) متولد شد.[۲] به حیث برخی از نسب‌شناسان محل به دنیا آمدن او کوه کمر (از روستاهای آذربایجان شرقی) [۳] و بنابر بر استیناف برخی دیگر روستای هریس بوده میباشد. [۴] سید حسین روزگار کودکی را پایین سرپرستی و تربیت مادرش که به پارسایی ستوده گردیده است سپری کرد. [۵]
تحصیلات و اساتید
سید حسین کوه کمره‌ای تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش فرا گرفت و بعد از آن به حوزه علمیه در تبریز رفته و درس‌های سطح را نزد عالمانی زیرا احمد مجتهد و میرزا لطفعلی مجتهد امام آدینه طی کرد. او بعداز آن به عتبات هجرت کرد و در کربلا نزد عالمانی مانند محمدشریف مازندرانی، محمدحسین حائری اصفهانی (مالک فصول) و سید ابراهیم قزوینی (مالک قانون ها) شاگردی کرد.
سید حسین در نجف نزد علی بن جعفر کشف کننده‌الغطاء، روحانی مرتضی انصاری و محمدحسن نجفی (مالک جواهر الکلام) به استخراج دانش پرداخت و بعداز مدتی علم آموزی را به مدرسه روحانی انصاری منحصربه‌فرد نمود. [۶] سید بسیار آیتم اعتنا روحانی بود و دروس او را برای دیگر شاگردان تقریر کرده [۷]و روحانی نیز احتیاطات و برخی کارها را به وی محول می‌نمود.[۸] بنابر نقل شبیری زنجانی، سید حسین کوه‌کمری، پیش از روحانی مرتضی انصاری، معلم درس بیرون بود و روزی تصادفا زودتر به استاد می‌رود و اقتدار ذکر و عیب گیری روضه خوان را می‌بیند و از آن به آن گاه در درس روضه خوان انصاری کمپانی می نماید. [۹]
شاگردان
سید حسین بعد از وفات روحانی انصاری بر مقام درس دادن گردهمایی و تقریرات درسی روضه خوان را پیش پیروزی و بیش تر از ۸۰۰ نفر از علمای دارای اسم و رسم در درس وی حاضر می‌شدند که محمدحسن مامقانی[۱۰] و فاضل شربیانی از آن گزاره‌اند، [۱۱] که تقریرات درس مدرس را نیز به فن تحریر در آورده‌اند. از سایر شاگردان سید که درس او را تقریر کرده‌اند می‌اقتدار از این اشخاص اسم موفقیت:
احمد شبستری
میرزا موسی تبریزی صاحب و مالک «أوثق الوسائل»فی تفصیل«الرسائل»
علی‌اکبر دیزجی زنجانی
بعضا از سایر شاگردان کوه کمره‌ای عبارتند از:
محمدطه نجف[۱۲]
سید عبدالمجید گِروسی،
سید عزیز الله طهرانی،
ابراهیم دنبلی خویی
علی دماوندی،
علی عُلیاری تبریزی،
عبد و بنده الهادی مازندرانی،
سید محمد هندی،
میرزا جواد ملکی تبریزی
عبدالله مازندرانی،
سید حسن طالقانی نجفی،
محمد علی خوانساری،
محمد علی چهاردهی،
آقا بن محمد علی لنکرانی،
سید محمدباقر درچه‌ای
محمد تقی بیرجندی.[۱۳]
بعضا از این شاگردان از سید حسین اذن اجتهاد و یا این که نقل داستان نیز داشتند.
اثر ها
به عنوان مثال اثر ها او می‌قدرت به تالیفات تحت اشاره نمود:
رسالة فی الاستصحاب،
رسالة فی مقدمة الواجب،
أحکام الخلل،
کتاب الاجارة،
کتاب المواریث
کتاب القضاء،
کتاب الصلاة،
کتاب الزکاة،
کتاب المتاجر،
اوثق الوسائل حاشیة علی الرسائل،
بُشری الوصول الی دانش الاصول،
تقریرات درس صاحب و مالک قانون ها ،
تقریرات دعوا مالک الجواهر ،
رساله عملیه،
کتاب الحج (ناتمام). [۱۴]
درگذشت
سید حسین کوه کمره‌ای در سال ۱۲۹۱ق در گیر سکته مغزی شوید، معالجات در او تاثیر نکرده و از درس دادن ناتوان شد. تا جایی که ناصرالدین فرمان روا قاجار گروهی از پزشکان دربار طهران را برای درمان او ارسال کرد؛ ولی سید بر حالا خویش باقی بود تا آن که روز شنبه ۲۳ رجب ۱۲۹۹ق[۱۵] درگذشت.
علی جواهری بعلاوی دانش آموز سید بر وی نماز میت را به جا آورد. [۱۶] و پیکر او در منزل‌اش در محله العماره و در اطراف بقعه صاحب و مالک جواهر دفن شوید.[۱۷] بعضا نیز انگیزه مرگ او را بیماری سِل و حرم‌اش را در اطراف بقاع سید باقر قزوینی و یا این که در خویش بقاع او در محله المِشراق بیان کرده‌اند. [۱۸]
از سید حسین فرزندی باقی نمانده میباشد و کلیه کتاب‌های او اعم از تالیفات و تقریرات، به پسر برادرزاده‌اش سید محمد حجت کوه‌کمری منتقل شد.[۱۹]
روحانی باقر نهاوندی که ذمه دار دفن کوه کمری بود تحت عنوان کرامتی نقل کرده که بعداز بیست سال و هنگام دفن پیکر همسر علویه‌اش در کنار او، جسد سید حسین نو و سوای پوسیدگی را چشم میباشد.[۲۰]
پانویس
مراسمهای خانوادگی و عمومی و پذیرایی پک پذیرایی ترحیم در مشهد